Caano ciir
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
42 luqadood
Caano ciir waa caano isbeddel ku yimid iyada oo bakteeriyo (jeermis yaryar) ay u rogtay sonkorta caanaha ee lakhtoos-ka ah aashito laktik ah. Aashitadaas ayaa caanaha ka dhigta kuwo dhadhan ciiran leh, halsan, oo qaarkood adkaada ama kala go'a. Habkan waxaa loo yaqaan khamiirin (fermentation).
Soomaaliya iyo guud ahaan Geeska Afrika, caano ciir waa qayb ka mid ah cuntada maalinlaha ah ee reer guuraaga. Caanaha geela, lo'da, riyaha iyo idaha ayaa lagu shubaa weel — badanaa haan ama dhiil qori ah — kadibna lagu daayaa muddo si ay u ciirsadaan. Weelasha qaarkood waxaa lagu qiiqiyaa qori gaar ah, taas oo dhadhan iyo carfin gaar ah ku darta caanaha, sidoo kalena ka caawisa in weelku nadiif noqdo.
Sida ay u samaysanto
Caanaha cusub waxaa ku jira lakhtoos. Bakteeriyada laktik-samaysanka ah, oo caanaha kaga jira ama weelka ka gasha, ayaa lakhtooska u beddesha aashito laktik. Marka aashitadu badato, borotiinka caanaha ee kaasiin-ka ah wuu isku ururaa, caanuhuna way qaro weynaadaan ama u kala baxaan qayb adag iyo qayb biyood. Aashitadu waxay sidoo kale hoos u dhigtaa koritaanka bakteeriyada halista ah, taas oo caanaha muddo dheeraad ah la kaydin karo iyada oo qaboojin la'aan ah.
Isticmaalka iyo noocyada
Caano ciir waxaa la cabbaa iyaga oo keli ah, waxaana badanaa lagu darsadaa cunto sida bariis, soor ama muufo. Qaar ka mid ah dadka waxay ku daraan biyo ama sonkor si ay u fudaydiyaan dhadhanka. Adduunka guudkiisa, waxaa jira noocyo isku dhow oo la magac dhaw: yoogart, kefiir, laban, iyo caano lagu adkeeyay habab kala duwan. Wadan kasta iyo bulsho kasta waxay leedahay hab u gaar ah oo ay ku khamiiriso.
Dhinaca nafaqada
Caano ciir waxay hayaan borotiin, kaalshiyam iyo fiitamiinno ka mid ah kuwa caanaha cusub. Sababtoo ah bakteeriyadu waxay qayb ka cuntay lakhtooska, dadka aan si fiican u dheefshiidi karin lakhtooska ayaa marmar ku fudud u arka caanaha ciirsan marka la barbardhigo caanaha cusub. Nadaafadda weelka iyo heerkulka lagu hayo ayaa muhiim u ah in khamiirintu si sax ah u dhacdo.