Cabdirisaaq Xaaji Xuseen

Cabdirisaaq Xaaji Xuseen wuxuu ahaa siyaasi Soomaaliyeed kaas oo ka mid ahaa jiilkii hore ee dhaqdhaqaaqa xornimo-doonka iyo dowlad-dhiska Soomaaliya. Waxaa lagu xusuustaa inuu Ra'iisul Wasaare ka noqday Jamhuuriyadda Soomaaliya sannadihii kala dhexeeya 1964 ilaa 1967, xilligii nidaamka dimuqraadiyadda badan-xisbi ee ka horreeyay afgambigii milatari ee 1969.

Wuxuu xubin firfircoon ka ahaa Ururka Shan-Xiddigle (Somali Youth League, SYL), oo ahaa xisbigii ugu weynaa oo hoggaamiyay geeddi-socodka xornimada. Ka hor markii uu xilka Ra'iisul Wasaaraha qabsan, wuxuu soo maray xilal wasiirnimo iyo hoggaanka xisbiga, isaga oo si gaar ah ku shaqeeyay arrimaha gudaha iyo dhismaha hay'adaha dowladda cusub.

Nolosha hore iyo waxbarashada

Wuxuu ku dhashay gobollada dhexe ee Soomaaliya, xilligii maamulka gumeysiga Talyaaniga. Waxbarashadiisa hore wuxuu ku qaatay iskuulladii yaraa ee waagaas, kadibna wuxuu si toos ah u galay siyaasadda gudaha ururrada dhallinyarada Soomaaliyeed ee doonayay in dalka la siiyo is-maamul. Sida qaar badan oo jiilkiisa ah, waxbarashadiisa siyaasadeed waxay inta badan ka timid shaqada ururrada iyo maamulka, ee ma ahayn oo keliya iskuul sare.

Xilliga Ra'iisul Wasaaranimada

Madaxweyne Aadan Cabdulle Cismaan ayaa u magacaabay xilka Ra'iisul Wasaare sannadkii 1964, kadib doorashooyinkii baarlamaanka. Xukuumaddiisa waxay diirradda saartay yareynta musuqmaasuqa, in shaqooyinka dowladda lagu qaybiyo aqoon iyo karti (merit) ee ha noqonnin qabiil ama xidhiidh siyaasadeed, iyo xoojinta maamulka rayidka. Wuxuu sidoo kale la kulmay cadaadis ka yimid xubnaha baarlamaanka oo doonayay wasiirnimo iyo faa'iido gobol, taas oo dhibaato ku noqotay xasilloonida xukuumadda.

Arrimaha dibadda, waqtigiisa waxaa lagu xusuustaa dedaalka lagu doonayay in la dejiyo xiisadaha xadka ee Soomaaliya iyo dalalka deriska, gaar ahaan arrinta Soomaalida ku nool NFD (Kenya) iyo Itoobiya, iyada oo la raadinayo hab diblomaasiyadeed. Xilkii Ra'iisul Wasaaranimada wuxuu ka tegey 1967, kadib isbeddellada siyaasadeed ee la xidhiidhay doorashadii madaxweynenimo ee sannadkaas.

Kaalinta dambe

Sannadihii dambe wuxuu ka mid noqday diblomaasiyiintii Soomaaliya u shaqeeyay hay'adaha caalamiga ah, oo ay ka mid tahay Qaramada Midoobay. Wuxuu weliba qayb ka qaatay wadahadalladii dib-u-heshiisiinta Soomaaliyeed kadib burburkii dowladda dhexe 1991-kii, isaga oo loo arkayay qof ka baxsan cadaadiska hubaysan ee waqtigaas. Cimrigiisa dambe wuxuu ku sugnaa Maraykanka, halkaas oo uu geeriyooday.