Cabdullaahi bin Cabbaas

Cabdullaahi bin Cabbaas bin Cabdil-Mudalib (Carabi: عبد الله بن عباس) wuxuu ahaa saxaabi (mid ka mid ah dadkii la noolaa Nabi Muxammed) iyo mid ka mid ah aqoonyahannadii ugu hore ee diinta Islaamka. Wuxuu ahaa ina adeerkii Nabiga, maadaama aabbihiis Cabbaas bin Cabdil-Mudalib ahaa adeerka Nabiga. Wuxuu ku dhashay Makka wax yar ka hor hijrada, oo markii Nabiga geeriyooday wuxuu ahaa dhallinyaro.

Waxaa loo yaqaan magacyo sharaf ah sida "Tarjumaanul-Quraan" (turjumaanka Quraanka) iyo "Xabrul-ummah" (aqoonyahanka ummadda), taasoo ka timid xoogga uu ku bixiyay macnaha aayadaha. Riwaayado badan oo tafsiir ah oo kitaabbada dambe ku qoran waxay isaga ku xiran yihiin, in kastoo culimada xadiiiska ay kala saareen silsilado sax ah iyo kuwo daciif ah.

Nolosha hore

Reerkiisa waxay ka mid ahaayeen Banuu Haashim, qabiilka Nabiga. Ilaa fatxu Makka, aabbihiis Cabbaas wuxuu Makka joogay; ka dib qoyska waxay u guureen Madiina. Cabdullaahi wuxuu waqti ku bixiyay agagaarka Nabiga, wuxuuna dhegeystay xadiisyo, sidoo kalena wuxuu wax ka bartay saxaabada waaweyn sida Cumar bin al-Khaddaab, Cali bin Abii Daalib iyo Zayd bin Thaabit.

Aqoonta iyo tafsiirka

Habka Cabdullaahi wuxuu ku dhisnaa: aayadaha lagu sharrax aayado kale, xadiisyada Nabiga, luqadda Carabiga ee hore iyo maansada Jaahiliyada, iyo warar ka yimid ehelul-kitaab marka mowduucu taariikh nebiyo horeeyay yahay. Ardaydiisa waxaa ka mid ahaa Mujaahid bin Jabr, Cikrima, Sacaiid bin Jubayr iyo Cadaa' bin Abii Rabaax; kuwaas waxay noqdeen aasaaska dugsiga tafsiirka Makka. Waxaa sidoo kale isaga la xiriirisay bilowga fiqhiga iyo shuruudaha xisaabinta dhaxalka.

Xilalka bulsho iyo siyaasadda

Xilligii Cali bin Abii Daalib, waxaa la sheegay inuu qaba maamulka Basra muddo. Sidoo kale wuxuu qayb ka qaatay wada-hadallo lagu doonayay in lagu soo afjarmo khilaaf gudaha ah, oo ay ka mid ahayd la-hadalka koox diidmo leh (Khawaarij). Sannadihii dambe wuxuu ku noolaa Makka iyo Daa'if, halkaas oo casharro ka bixiyay.