Cadnaan Oktaar

Cadnaan Oktaar (Turki: Adnan Oktar), oo qoraalladiisa ku isticmaali jiray magaca qalinka ee Haruun Yaxyaa (Harun Yahya), waa qoraa iyo wacdiye Turki ah oo dhashay sannadkii 1956. Wuxuu hoggaaminayay koox diimeed oo xiriir dhow leh, kaasoo bilaabmay 1980-meeyadii isagoo arday ka ah Istanbul. Kooxdu waxay soo saartay buugaag, filimo gaagaaban iyo barnaamijyo telefishan ah oo lagu faafiyay luqado badan.

Waxa ugu caansan ee lala xiriiriyo waa dhaqdhaqaaq ka soo horjeeda aragtida isbeddelka (evolution). Buugaagta magaca Haruun Yaxyaa lagu daabacay waxay dooddoodu ahayd in nolosha uu abuuray Ilaah, oo aragtida isbeddelka ay tahay mid saldhig sayniseed la'aan ah. Bilowgii sannadkii 2007, buug weyn oo sawirro badan leh oo lagu magacaabo Atlaska Abuurista (Atlas of Creation) ayaa si aan la codsan loo diray dugsiyo, jaamacado iyo saxafiyiin ku sugan Yurub iyo Maraykanka, taasoo dood ballaaran ka dhalisay warbaahinta sayniska iyo waxbarashada.

Bilowga iyo hab-dhaqanka ururka

Oktaar wuxuu bilaabay inuu xer u yeesho arday ka soo jeeda qoysas hodan ah oo Istanbul ku nool. Kooxdu waxay lahayd nidaam adag oo xubnaha ku xakameeya: guryo wadaag ah, xiriir joogto ah oo hoggaamiyaha lala yeesho, iyo qaab dhaqameed gaar ah oo muuqaal ahaan la garan karo. Sannadaha 1980-naadkii iyo 1990-naadkii wuxuu marar dhowr ah la kulmay dacwado iyo xarig, oo ay ka mid ahaayeen kiis maskax-caafimaad lagu haystay iyo eedeymo dembiyeed oo kala duwan; qaar ka mid ah waa la burburiyay ama waa la yareeyay.

Warbaahinta iyo kanaalka A9

Ilaa 2011 ka dib, Oktaar wuxuu isticmaalay kanaal telefishan oo la yiraahdo A9 TV si uu si toos ah u gaaro dad badan. Barnaamijyadu waxay isku dhafayeen doodo diimeed, siyaasadeed iyo mid ku saabsan Israa'iil iyo Yuhuudda, iyagoo lagu qaban jiray dumar da' yar oo si gaar ah u labbisan oo uu ku tilmaami jiray 'shaaqallada'. Habkan bandhig ahaaneed ayaa kanaalka ka dhigay mid si weyn looga hadlo Turkiga iyo dibaddaba, waxaana lagu eedeeyay in uu qaab shukaansi iyo qanciyeed loogu adeegsaday soo jiidashada xubno cusub. Kanaalka waa la xiray isagoo qayb ka ah tallaabooyinkii sharci ee dabadeed.

Dacwadaha iyo xukunka

Bishii Luulyo 2018, booliiska Turkiga ayaa duulaan ballaaran ku qabtay Oktaar iyo tiro badan oo ka mid ah kooxdiisa. Eedeymaha waxaa ka mid ahaa samaynta iyo hoggaaminta urur dembiyeed, khiyaano maaliyadeed, basaas, xadgudub galmo, iyo xasuuq dad la afduubay. Maxkamadda ayaa 2021 ku xukuntay xabsi dhowr boqol oo sano ka badan oo la isku daray, kaddibna dib-u-dhageysi ka dib xukunkii waa la kordhiyay ilaa kumanaan sano oo urursan. Xubno badan oo ka tirsan kooxdana waa la xukumay. Xukummada noocan oo kale ah ee tirooyinka waaweyn leh waxay ka dhashaan nidaamka sharciga Turkiga oo dembi kasta oo dhibane kasta lagu xiray si gooni ah loo tiriyo.

Saamaynta

Qoraallada magaca Haruun Yaxyaa lagu faafiyay ayaa loo turjumay luqado tiro badan, waxaana si bilaash ah loogu qaybiyay masaajido, dugsiyo iyo internetka. Ururrada sayniska ee Yurub, oo uu ku jiro Golaha Yurub, ayaa ka digay isku daygii lagu gelin lahaa fikradaha abuur-raaca manhajyada waxbarashada. Dhinaca kale, culimo iyo urur Islaami ah oo badan ayaa isaga fogeeyay, iyagoo ka hadlay hab-dhaqankiisa iyo sida uu diinta u adeegsaday. Kiiskiisa waxaa lagu soo qaataa doodaha ku saabsan kooxaha diimeed ee hoggaamiye-xoog leh iyo sida warbaahinta satalaytka iyo internetku u fududeeyeen faafinta fikradahaas.