Calan
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
182 luqadood
Calan waa maro ama qayb dhar ah, badanaa afar geesood leh, oo midab iyo qaab gaar ah lagu tolay, kadibna gudi ama tiir lagu xidhay. Loo isticmaalaa in lagu muujiyo aqoonsiga dal, koox, hay'ad ama shirkad. Calanka wuxuu ka mid yahay astaamaha ugu caansan ee muujiya cidda leh meel ama shay.
Calammada waxay ku shaqeeyaan hab fudud: midabbo iyo calaamado la garan karo meel fog. Sababtaas ayaa horay uga dhigtay qalab lagu kala saaro ciidamada dagaalka iyo maraakiibta badda. Maanta calanka dalka wuxuu leeyahay xeerar sharci ah oo qeexaya cabbirka, midabada iyo sida loo taago.
Qaybaha calanka
Dhinaca calanka ku dhow tiirka waxaa loo yaqaan qaybta xidhitaanka; dhinaca kale ee banaan wuxuu badanaa daaqa dabaysha. Naqshadda waxay ka kooban tahay midabbo bannaan, xariiqyo, ama astaan dhexe sida xiddig, bisha, geed ama gaashaan. Saamiga dhererka iyo ballaca (tusaale 2:3 ama 1:2) waa qayb muhiim ah oo naqshadda.
Calanka qaranka
Dal kasta oo madax-bannaan wuxuu leeyahay calan qaran. Waxaa lagu taagaa xarumaha dawladda, safaaradaha, iyo tartamada isboortiga caalamiga ah. Marka madax ama shaqsi la xushay geeriyooda, dalal badan waxay calanka u dejiyaan barta dhexe (calan-hoos-u-dhac) muddo la go'aamiyay. Isbeddel siyaasadeed sida madax-bannaanaanta ama dawlad cusub wuxuu marar badan la socdaa calan cusub.
Isticmaal kale
Marka laga soo tago dawladaha, calamo waxay isticmaalaan gobolo, magaalooyin, jaamacado, ururo diimeed, xisbiyo iyo shirkado. Badda, maraakiibta waxay qaataan calan qeexaya dalka ay ku diiwaan gashan yihiin. Waxaa sidoo kale jira calamo macne gaar ah leh: calan cad oo muujinaya joojinta dagaalka, iyo calamo midab leh ee lagu tilmaamo xaalada badda ama tartamada gaadhiga.
Cilmiga calammada
Waxaa jira cilmi gaar ah oo baaraya taariikhda, naqshadda iyo qawaaniinta calammada. Wuxuu falanqeeyaa asalka midabada, macnaha astaamaha, iyo sida calammada isu beddelaan waqtiga. Sidoo kale wuxuu diiwaan geliyaa xeerarka sharaftii calanka: sida loo kor u qaado, sida loo laabo, iyo sida loo dhigo marka calamo badan la wada taagayo.