Camaam
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
35 luqadood
Camaam (Ingiriisi: neurocranium) waa qaybta qalfoofka madaxa ee maskaxda iyo qaybaha la xiriira ku hareeraysan tahay. Waa boodh lafeed ah oo maskaxda ka ilaaliya wax ku dhufasho, isla markaana meel u dhigo dareemayaasha waaweyn iyo xididdada dhiigga ee madaxa gala.
Camaam waxaa laga soocaa qaybta kale ee madaxa ee lafaha wejiga (viscerocranium ama splanchnocranium), oo ay ka mid yihiin lafaha daanka, sanka iyo dhabanka. Labada qaybtan isku wadar ahaan waxay dhisaan qalfoofka madaxa (cranium).
Qaybaha
Camaam waxaa caadi ahaan loo qaybiyaa laba qaybood. Mid waa saqafka ama qolofta sare (calvaria), taasoo ka kooban tahay lafo qaar oo fidsan. Tan kalena waa saldhigga camaamka (basis cranii), oo ah dhulka hoose ee maskaxda ku fadhido, kaas oo dalool badan leh — ka weynina waa daloolka weyn (foramen magnum) ee laf-dhabarta iyo maskaxda ay ku xiriiraan.
Lafaha ka qayb qaata
Lafaha camaamka waxaa ka mid ah lafta foolka (frontal), labada laf dhinaca sare (parietal), labada laf ee dhegaha (temporal), lafta gadaal (occipital), iyo lafta sphenoid. Lafta ethmoid iyaduna ka qayb qaadataa qaybta hore ee saldhigga. Qaar ka mid ah lafahan waxay isla markaana ka qayb qaataan dhismaha wejiga, sidaas darteed xadka labada qaybood mararka qaarkood maaha mid cad.
Xiriirinta lafaha
Lafaha saqafka waxay ku xiriiraan tolan lafeed la yiraahdo suture, kuwaas oo aan dhaqdhaqaaq badan lahayn. Kuwa la yaqaan waxaa ka mid ah tolanka coronal ee u dhexeeya lafta foolka iyo lafaha parietal, tolanka sagittal ee labada laf parietal u dhexeeya, iyo tolanka lambdoid ee gadaal. Ilmaha yaryar tolanka weli si buuxda kuma xirna, waxaana u dhexeeya meelo jilicsan (fontanelle) oo u sahlaya madaxa in uu koro maskaxda kobocdeeda la mid ah.
Cilmiga soo-koritaanka
Marka uubatada koraysa, qaar ka mid ah lafaha camaamka waxay si toos ah ka samaysmaan sheyga (membrane) lafeed noqda, halka kuwa saldhigga ka mid ahi marka hore carjaw (cartilage) yihiin, kadibna laf u beddelmaan. Kala duwanaanshahan ayaa sababa in habka koritaanka saqafka iyo saldhigga uu kala duwan yahay.