Canfar

Canfar (af Ingiriisi: Afar) waa bulsho Kushitik ah oo degan bariga Geeska Afrika. Deegaannadooda waaweyn waxay ku yaalliin bariga Itoobiya, koonfurta iyo bartamaha Eritrea, iyo waqooyiga iyo galbeedka Jabuuti. Waxay ku hadlaan afka Canfar (Qafár af), oo ka mid ah laanta Kushitik ee bariga, isla laanta ay ka soo jeedaan af-Soomaaliga iyo af-Sahoga.

Inta badan dhulka ay degaan waa mid kulul oo roobkiisu yar yahay, oo uu ka mid yahay bannaanka Danakiil iyo godka Awaash. Sidaas darteed dhaqaalaha dhaqameed wuxuu ku salaysnaa xoolo-dhaqasho guur-guur ah — geel, ari iyo lo' — iyo beero yaryar oo webiyada agtooda ah. Milixda laga soo qodo harooyinka milixda leh, sida Assal iyo Karum, waxay muddo dheer qayb ka ahayd ganacsiga gudaha.

Af iyo diin

Afka Canfar waxaa lagu qoraa far Laatiin ah oo la habeeyey, waxaana lagu isticmaalaa waxbarasho iyo warbaahin xaddidan Jabuuti iyo Itoobiya. Canfarta badankoodu waa Muslimiin Sunni ah; Islaamku wuxuu soo galay xeebaha Badda Cas iyo Khaliijka Tajuura xilliyo hore, isagoo la socday ganacsiga badda.

Habka bulshada

Bulshada Canfar waxay u kala baxdaa qabiilooyin iyo qaybo, waxaana caado ahaan lagu kala saaray laba tiro oo waaweyn oo la yaqaan Asaimara iyo Adoimara. Nidaam boqortooyo maxalli ah ayaa jiray, oo ay ka mid yihiin Sultaanadaha Awsa, Tajuura iyo Rahayto. Xeer dhaqameed la yiraahdo Madqa ayaa lagu xallin jiray khilaafaadka dhaca, gaar ahaan arrimaha dhiigga iyo daaqa.

Xaalada siyaasadeed

Xuduudaha gumeysiga — Faransiis Jabuuti, Talyaani Eritrea, iyo Itoobiya — waxay Canfarta u kala qaybiyeen saddex dawladood oo hadda jira. Itoobiya dhexdeeda waxaa jira Deegaanka Canfarta (Afar Region), oo ka mid ah deegaannada federaalka. Jabuuti, Canfartu waa mid ka mid ah labada bulsho ee ugu tirada badan, waxaana siyaasadda dalka lagu maamulaa isu-dheelitir u dhexeeya Canfarta iyo Ciise-Soomaalida; dagaal sokeeye oo 1991 bilowday ayaa ku dhammaaday heshiisyo qaybsi awood ah.