Cashir
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
144 luqadood
Cashir waa magac guud loo isticmaalo xayawaannada gurguurta (reptiles) ee ka tirsan kooxda Lacertilia. Waa xayawaan lafdhabar leh, maqaarkiisa qolof qallalan iyo miqiyaas (scales) ku daboolan yahay, oo badanaa afar addin, dabo iyo indho furan leh. Waxaa laga helaa qaaradaha oo dhan marka laga reebo Antarktika, gaar ahaan meelaha diirran iyo lamadegaanka.
Cashir wuxuu ka tirsan yahay isirka Squamata, oo isla weheliya masaska (Serpentes). Sababtaas awgeed, cashirka iyo masaska waxay wadaagaan sifooyin badan, sida beddelidda maqaarka iyo qaab-dhismeedka daloolka afka. Noocyada cashirka waa boqollaal-kun oo kala duwan, laga bilaabo cashirro yaryar oo dhowr sentimitir ah ilaa noocyada waaweyn sida cashirka Komodo.
Qaab-dhismeedka jirka
Jirka cashirka wuxuu leeyahay madax, qoor, caloosha iyo dabo dheer. Miqiyaasyada maqaarka waxay ka hortagaan luminta biyaha, taas oo ka caawisa inuu ku noolaado meelaha oomanaha ah. Cashirradu waa xayawaan qandho-bedelaya (ectotherm): heerkulka jirkooda waxay ku xakameeyaan iyagoo qorraxda is-dul-saara ama hooska u galaan. Noocyo badan waxay awoodaan inay dabada ka soo jaraan marka la qabto, kadibna dabo cusub ay soo bixi karto (autotomy).
Nolol-maalmeedka iyo cuntada
Inta badan cashirradu waxay cunaan cayayaan, aboor, diirado iyo xayawaanno kale oo yaryar. Noocyo qaar waxay cunaan caleemo iyo miro, halka noocyada waaweyn ay ugaarsadaan xayawaan waaweyn ama bakhtiga cunaan. Waxay ku ugaarsadaan aragti xoog leh iyo dhaqso dhaqdhaqaaq; qaar waxay carrabka u isticmaalaan urta lakabka ay kala saaraan.
Taranka
Noocyada badan ee cashirka waxay ukun dhalaan, kuwaas oo lagu qariyo ciidda ama dhuxul-dhagax dhexdeeda. Qaar kalena waxay dhalaan carruur nool. Heerkulka meesha ukunta lagu aasay ayaa noocyo qaar ka mid ah go'aamiya lab iyo dhaddig. Waalidiintu badanaa ma ilaaliyaan ubadka ka dib dhalmada.
Xiriirka bini'aadamka
Cashirka waxaa lagu arkaa guryaha, derbiyada iyo beeraha, oo dadka qaar waxay u arkaan gacan-siin maadaama uu cunayo cayayaanka. Meelo badan oo Soomaaliyeed ah, cashirka waxaa lagu tilmaamaa xayawaan aan waxyeello lahayn. Noocyada qaar waxay ku jiraan halis ka timid luminta deegaanka iyo ganacsiga xayawaanka nool.