CD (Compact Disc)
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
108 luqadood

CD, oo magaciisa buuxa yahay Compact Disc, waa saxan yar oo wareegsan oo xogta si dijitaal ah loogu kaydiyo. Xogta waxaa lagu akhriyaa laser (iftiin diirran oo si adag u toosan). Saxanka caadiga ah wuxuu leeyahay dhexroor 12 sentimitir ah, dhererkiisuna aad buu u khafiif yahay. Wuxuu ka samaysan yahay polycarbonate (nooc plastig ah) oo lagu daboolay lakab macdan ah oo iftiinka celiya, kadibna lagu daboolay lakab ilaaliye ah.
CD-ga waxaa laga bilaabay 1980-meeyadii isticmaalka muusigga, kadibna loo fidiyay kaydinta xogta kombiyuutarka. Wuxuu bedelay qayb ka mid ah suuqii saxannada vinyl-ka iyo kaaseedka. Kadib horumarkii DVD, kaydka onlaynka iyo adeegyada muusigga internetka, isticmaalkiisa ayaa hoos u dhacay, laakiin weli waxaa loo adeegsadaa kaydin iyo qaybin.
Sida uu u shaqeeyo
Dusha saxanka waxaa ku yaal jid wareegaya (spiral) oo ka bilaabma bartamaha una socda dibedda. Jidkaas waxaa ku yaal godad aad u yaryar oo la yiraahdo 'pits' iyo meelo siman oo la yiraahdo 'lands'. Laserka ayaa dusha ku dhaca; sida iftiinka dib u soo laabanayo ayaa loo turjumaa lambarro dijitaal ah (0 iyo 1). Aaladda akhrinta ayaa lambarradaas u beddesha cod ama xog.
Noocyada
CD-Audio waa kan muusigga loogu talagalay. CD-ROM waa kan xogta kombiyuutarka lagu qoro oo aan dib loo beddeli karin. CD-R waa mid hal mar la qori karo isticmaalaha. CD-RW waa mid dhowr jeer la tirtiri karo oo dib loo qori karo. Awoodda kaydka ee CD caadiga ah waxay ku dhowdahay 700 megabyte oo xog ah, ama qiyaastii 74–80 daqiiqo oo cod ah.
Daryeelka iyo cimriga
Xariiqyada dusha, kulaylka, iyo qoyaanka ayaa dhaawici kara akhrinta. Lakabka macdanta ah ayaa waqti ka dib sunta (oxidize) kara, taas oo keenta in xogta la waayo. Sidaa darteed hay'adaha kaydka ah waxay xogta muhiimka ah ku kabaan nuqullo kale.