Cilmiga Siyaasadda
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
128 luqadood
Cilmiga siyaasadda waa qayb ka mid ah cilmiga bulshada oo baaraya awoodda, dowladda, dastuurka, iyo habka go'aannada guud loo sameeyo. Wuxuu eegaa sida hay'adaha loo dhiso, sida talada loo qaybiyo, iyo sida dadka iyo kooxuhu ugu tartamaan saamaynta.
Magaca Af-Ingiriisiga ah ee 'political science' iyo kuwa Faransiiska iyo Talyaaniga ah ('science politique', 'scienza politica') dhammaantood waxay tilmaamaan isla goobta. Qaar ka mid ah jaamacadaha waxay isticmaalaan magacyo kale sida 'siyaasadda' ama 'dhaqanka dowladeed', laakiin mowduuca guud isku mid buu yahay.
Qaybaha hoose
Waxaa caadi ah in la kala saaro dhawr qaybood: fikirka siyaasadeed (falsafadda iyo taariikhda fikradaha sida caddaaladda iyo sharcinimada), siyaasadda gudaha (hay'adaha, doorashooyinka, xisbiyada, dhaqdhaqaaqa bulshada), siyaasadda isbarbardhigga (isbarbardhigga nidaamyada dalal kala duwan), iyo xiriirka caalamiga ah (dagaalka, nabadda, ganacsiga, hay'adaha caalamiga ah). Qaar waxay ku daraan maamulka guud iyo siyaasad-dejinta.
Hababka baaritaanka
Baarayaashu waxay isticmaalaan hab tirakoob (falanqaynta xogta doorashooyinka, sahamada ra'yiga, moodallada tirakoobka), hab tayo (waraysiyo, daraasad-kiis, taariikh-kooban), iyo hab aragti-dhisme ah sida aragtida ciyaarta (game theory) oo lagu qiyaaso go'aannada dad xisaab-ku-socda. Tijaabooyinka goobta (field experiments) ayaa sidoo kale isticmaal badan noqday tobannaankii sano ee dambe.
Taariikh kooban
Fikirka siyaasadeed waxaa laga helaa qoraallada hore ee Giriigga sida Aristotle, iyo qoraayaal sida Ibnu Khalduun oo eegay dhismaha dowladaha iyo isbeddelka. Cilmiga siyaasadda ee casriga ah, oo ah goob jaamacadeed madax-bannaan oo leh kuraas iyo joornaallo, wuxuu soo baxay dabayaaqadii qarnigii 19-aad iyo bilowgii 20-aad, gaar ahaan Yurub iyo Waqooyiga Ameerika.
Isticmaal iyo xiriir la leh cilmiyada kale
Cilmiga siyaasadda si dhow ayuu ula xiriiraa dhaqaalaha, cilmiga bulshada, sharciga, iyo taariikhda. Natiijooyinkiisa waxaa isticmaala dowladaha, hay'adaha caalamiga ah, iyo ururrada madaniga ah marka la qiimeynayo dastuur, nidaam doorasho, ama qorshe maamul.