Ciwaanka IP-ga

Ciwaanka IP-ga (Ingiriisi: IP address, oo ka soo gaabtay Internet Protocol address) waa aqoonsi tiro ah oo la siiyo qalab kasta oo ku xiran shabakad isticmaasha Internet Protocol. Wuxuu qabtaa laba hawlood: inuu qalabka aqoonsado iyo inuu tilmaamo meesha uu shabakadda ka joogo, si xogta loo gudbiyo oo loogu celiyo.

Ciwaannada waxaa maamula hay'ado kala heer ah. Heerka ugu sare waxaa jooga IANA (Internet Assigned Numbers Authority), taasoo baahisa baloogyo waaweyn oo loo qaybiyo shanta rijiyan ee RIR-yada ah (sida RIPE NCC Yurub, AFRINIC Afrika). RIR-yaduna waxay siiyaan bixiyayaasha adeegga Internet-ka (ISP), kuwaas oo u qaybiya macaamiisha.

IPv4 iyo IPv6

Nooca hore ee weli si ballaaran loo isticmaalo waa IPv4, oo isticmaala 32 bit. Sida caadiga ah waxaa loo qoraa afar tiro oo dhibcooyin ku kala go'an, tusaale ahaan 192.0.2.1, tiro kastana waxay u dhaxaysaa 0 ilaa 255. Tirada ciwaannada IPv4 waa xaddidan — ku dhawaad 4.3 bilyan — taasoo keentay in la sameeyo IPv6, oo isticmaala 128 bit lagana qoro tirooyin hex ah oo laba dhibcood (:) ku kala go'an.

Noocyada iyo qoondaynta

Waxaa jira ciwaanno guud (public) oo Internet-ka lagu arki karo, iyo ciwaanno gaar ah (private) oo kaliya shabakadaha gudaha ka shaqeeya, sida kuwa ka bilaabma 192.168 ama 10. NAT (Network Address Translation) ayaa u oggolaanaysa qalabyo badan oo gudaha ah inay hal ciwaan guud wadaagaan. Sidoo kale, ciwaanku wuxuu noqon karaa mid go'an (static) ama mid si toos ah loo beddelo (dynamic), oo badiyaa lagu qoondeeyo borotokoolka DHCP.

Adeegsiga iyo xuduudaha

Sababtoo ah ciwaanku wuxuu la xiriiraa xiriirka shabakadeed, waxaa loo isticmaalaa in lagu qiyaaso goobta guud ee isticmaalaha (geolocation), in lagu xaddido gelitaanka adeegyada qaar, iyo baaritaanka amniga. Si kastaba, ciwaanku wuxuu aqoonsadaa xiriirka ee ma aqoonsado shakhsi; ciwaan hal mar la isticmaalay wuxuu markale u tegi karaa isticmaale kale, adeegyada VPN-ka iyo proxy-guna waa qariyaan ciwaanka asalka ah.