Coodtabin (Pacifism)

Coodtabin (Ingiriisi: pacifism) waa fikrad akhlaaqeed iyo siyaasadeed oo qabta in dagaalka iyo rabshadaha ay tahay in laga fogaado, oo aan la aqbali karin sida qalab caadi ah oo lagu xalliyo khilaafaadka dadka iyo dawladaha dhexdooda. Kuwa fikraddan raaca waxay badanaa doorbidaan wada-hadal, dhex-dhexaadin, cadaadis aan rabshad lahayn iyo diidmo shuruudaysan oo lagu diido in la ku biiro ciidamada.

Coodtabinta ma aha hal aragti oo keliya. Waxay ka bilaabmaysaa qaab adag oo diidaya dhammaan noocyada rabshadaha xitaa is-difaaca, ilaa qaabab kale oo aqbalaya in tallaabo militari ah la qaado marka la joogo xaalado gaar ah, laakiin dagaalkana ka dhigaya doorasho ugu dambaysa. Kala duwanaanshahaas ayaa sabab u ah in kooxaha coodtabinta ay marar badan ku kala tagaan qodobbo gaar ah.

Asalka iyo salka fikirka

Fikirka ka soo horjeeda rabshadaha waxaa laga helaa caqiidooyin diimeed iyo falsafado kala duwan. Kooxo Masiixiyiin ah oo yaryar ayaa qarniyo badan diiday in xubnahoodu dagaal galaan, iyagoo ku salaynaya baraha diinta ee ku saabsan cafiska. Dhinaca kale, dhaqamada Hindiya sida Jainism-ka waxay xoogga saaraan mabda'a ah in aan la dhaawicin nafleyda. Falsafadaha casriga ah ee liberaalka iyo hantiwadaagta qaarkood ayaa sidoo kale u arkay dagaalka mid dan u ah kooxo yar oo kharashkiisana ay bixiyaan dadweynaha.

Qarniga labaatanaad

Dagaalladii Adduunka ee koowaad iyo labaad waxay kordhiyeen dhaqdhaqaaqyada ka soo horjeeda dagaalka Yurub iyo Ameerika. Dadka qaar ayaa diiday in la qoro ciidanka, waxaana loo yaqaannay 'diidayaasha damiirka'; dawlado badan ayaa markii dambe sameeyay habab sharci oo lagu aqoonsado xaaladdaas, oo badanaa lagu bedelo adeeg bulsho. Kadib hubka nukliyeerka, waxaa soo baxay olole ballaaran oo lagu dalbanayo hoos u dhigidda hubka.

Habab ficil ah

Coodtabinta ficil ahaan waxay isticmaashaa qalab aan rabshad lahayn: shirar iyo bannaanbaxyo, shaqo-joojin, qandaraas-diidmo iyo boycott, iyo diidmada canshuuraha dagaalka. Qaar ka mid ah hoggaamiyeyaasha caanka ah ee habkan la xiriira waxaa ka mid ah Mohandas Gandhi iyo Martin Luther King Jr., kuwaas oo isticmaalay caasinnimo aan rabshad lahayn si loo beddelo xeerar iyo nidaamyo.

Dooda ka dhalatay

Kuwa ka soo horjeeda waxay ku doodaan in diidmada gebi ahaanba tallaabo hubaysan ay dad aan awood lahayn ka dhigi karto kuwo aan la difaacin marka weerar la qaado. Kuwa coodtabinta taageera waxay ku jawaabaan in dagaalku badanaa dhaliyo dhibaato ka weyn tan uu doonayo inuu xalliyo, iyo in habab aan rabshad lahayn ay taariikh ahaan mararka qaarkood natiijo dhaliyeen. Doodda inta badan waxay ku salaysan tahay sida loo qiimeeyo natiijooyinka, ma aha oo keliya mabaadi'da.