Cuntada Afgaanistaan
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
29 luqadood
Cuntada Afgaanistaan waa hab-karis iyo cunto-caado ay leeyihiin dadka Afgaanistaan iyo bulshooyinka asalkoodu ka soo jeedo dalkaas. Waxay ku tiirsan tahay bariis, rootiga foornada, hilibka riyaha, wanka iyo digaagga, digirta iyo khudaarta, iyo miraha qalajiyey sida sabiibka iyo lows-yada. Foolfoolashada waa mid dhexdhexaad ah: udgoon badan laakiin aad u basbaas kulul ma aha, taasna waa mid ka soocda cuntada gobolada Hindiya oo la deris ah.
Meesha dalka ku yaal — jidadka ganacsiga hore ee Aasiya Dhexe iyo Iiraan iyo Hindiya isku xiray — ayaa saameyn ku yeeshay liiska cuntada. Waxaa jira nooc ka mid ah bariiska duban (pilaw) oo laga helo Aasiya Dhexe, rootiga foorno-derbi ah oo Iiraan iyo Aasiya Koonfur-galbeed la wadaagto, iyo isticmaalka udgoonka sida kadhamoonka (cardamom), qorfaha iyo huruudda oo qaaradda Hindiya ka soo gaadhay.
Cuntooyinka ugu caansan
Kabuli pulaw (Qabili palaw) waa cuntada guud ee ugu caansan: bariis lagu kariyey maraq hilib, oo lagu qurxiyey karootada la jarjaray, sabiibka iyo lows-yada la fiiqay. Mantu waa xabag (dumpling) oo rootiga khafiif ah lagu duubay hilib shiidan iyo basal, uruur lagu kariyey, oo caadi ahaan lagu saarto suuggo caano-fadhi (yoghurt) iyo digir. Aashak waa nooc kale oo dumpling ah oo caleen cagaaran (sida gandhi/leek) lagu buuxiyey. Bolani waa rooti fidsan oo lagu buuxiyey baradho, caleen ama digir, kadibna la duboto.
Rootiga iyo hilibka
Naan iyo rooti kale oo foorno-derbi ah (tandoor) waxay ka mid yihiin cuntada maalinlaha ah, waxaana badanaa lagu cunaa maraq ama suuggo. Hilibka kebabka — sida seekh kebab iyo chapli kebab oo hilib shiidan ah — waa cunto suuq iyo maqaayad ah. Shorwa waa maraq hilib iyo khudaar oo rooti lagu qooyo, oo caadi ahaan qoysku wadaago.
Caano-fadhi, khudaar iyo macmacaan
Caano-fadhiga la qalajiyey (qurut) iyo chaka (yoghurt la miiray) waxay bixiyaan dhadhan dhanaan oo lagu daro Mantu, Aashak iyo bariiska. Miraha qalajiyey iyo lowsyada — sida sabiibka, birjinta (pistachio), lows-almondka iyo bariiska qoyan — waa waxyaabo dalka lagu yaqaan oo dibaddana loo dhoofiyo. Macmacaanka waxaa ka mid ah sheer payra iyo firni (nooc jelly-ga caanaha ah oo kadhamoon leh), iyo jelabi.
Shaaha iyo caadooyinka soo-dhaweynta
Shaaha cagaaran iyo madowga (chai) waa mid ka mid ah tilmaamaha ugu waaweyn ee martiqaadka. Marka marti la soo dhaweeyo, shaah iyo miro qalajiyey ayaa hor la dhigaa. Cuntada badanaa waxaa lagu cunaa dhulka, sagxad ama kombalad la dhigay (dastarkhan), oo kolleyda la wadaagto suxul weyn.