Dabocase (Geed)

Dabocase (magaca sayniska: Beta vulgaris) waa nooc dhir ah oo ka tirsan qoyska Amaranthaceae (hore waxaa loo tirin jiray Chenopodiaceae). Waxaa lagu beeraa xididkeeda buurbuuran iyo caleentiisa ballaadhan. Magacyo kale oo Af-Soomaali ah waxaa ka mid ah baytaraaf iyo beytaraaf.

Noocyada la beero waxay isugu jiraan mid cunto ahaan loo isticmaalo, mid xoolaha lagu quudiyo, iyo mid sonkorta laga soo saaro. Kala duwanaanshahaas wuxuu ka dhashay doorasho beereed oo muddo dheer socotay, oo lagu kordhiyey cabbirka xididka iyo saamiga sonkorta.

Astaamaha dhirta

Dabocase waxay caadi ahaan noqotaa dhir laba sano jirta: sannadka koowaad waxay samaysaa caleemo iyo xidid kaydiya cunto; sannadka labaad ayay ubax iyo abuur soo saartaa. Caleentu waa ballaadhan, marmarna cas ama guduud ah, iyadoo midabka ka yimaado sinjiga midabka ee betalain. Xididka noocyada cuntada wuxuu inta badan yeeshaa midab guduudan-madow, laakiin waxaa jira noocyo cad iyo mid huruud ah.

Noocyada la beero

Afar koox oo waaweyn ayaa caan ah: dabocase-xidid (beetroot) oo xididkeeda la cuno; silqa ama chard oo caleenteeda la cuno; dabocase-sonkoreed oo laga saaro sonkorta (sucrose); iyo dabocase-xoolaad oo raashin xoolaad ah. Dhammaantood isku nooc bayoloji ah ayay ku jiraan, waxaana kala saara oo keliya sifooyinka la doortay.

Beeridda

Dabocase waxay ku fiicantahay carro qoto dheer, dhuxul-badan oo si fiican u daadiya biyaha. Waxay u dulqaad badan tahay cusbada carrada marka loo eego dhir kale oo badan, taasoo ka dhigtay mid lagu beero dhulal milix leh. Abuurka waxaa toos loogu beeraa beerta, kadibna waa la khafiifiyaa si xididdadu u ballaadhaan.

Isticmaalka

Xididka waa la karkariyaa, la dubaa ama cusbo lagu daraa; caleentana sida khudaar cagaaran ayaa loo cunaa. Dabocase-sonkoreedku waa mid ka mid ah ilaha ugu waaweyn ee sonkorta adduunka, gaar ahaan gobollada qabow ee Yurub. Midabka guduudan ee betalain waxaa sidoo kale loo isticmaalaa midab cunto.