Dagaalkii Xudiin
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
61 luqadood
Dagaalkii Xudiin (Carabi: معركة حطين) wuxuu dhacay sannadkii 1187-kii, agagaarka buuraha la yiraahdo Qarnayn Xudiin (Qurun Hattin) ee u dhow magaalada Dabariya (Tiberias) oo ku taal galbeedka harada Dabariya, gudaha Falastiin taariikhiga ah. Waxaa is-hor-taagay ciidamadii Salaaxuddiin al-Ayuubi, oo ahaa hoggaamiyihii Masar iyo Shaam midiyay, iyo ciidamadii Boqortooyada Kuriseeydarka ee Qudus oo uu hoggaaminayay Boqor Guy de Lusignan.
Natiijada dagaalka waxay ahayd in ciidanka Kuriseeydarka la kala jebiyo, hoggaamiyeyaal badanna la qabto. Taasi waxay furtay in Salaaxuddiin uu si degdeg ah u qabsado magaalooyin badan oo xeebta iyo gudaha ah, ugu dambayntiina uu Qudus la wareego isla sannadkaas. Dhacdadu waxay ka dhalisay Yurub olole cusub oo lagu magacaabo Dagaalkii Saliibiyiinta ee Saddexaad.
Xaaladdii ka horreysay
Salaaxuddiin wuxuu isku keenay Masar iyo qaybo ka mid ah Shaam iyo Jasiirada (waqooyiga Ciraaq), taasoo ka dhigtay in boqortooyada Kuriseeydarka ay ku hareeraysan tahay hal awood siyaasadeed. Dhinaca Kuriseeydarka, waxaa jiray khilaaf u dhexeeyay bulshada boqortooyada: kooxo doonayay heshiis la galo Salaaxuddiin iyo kooxo doonayay iska hor imaad. Weerarro lagu qaaday saf-ganacsi Muslimiin ah waxay burburiyeen xabbad-joojintii jirtay.
Socodka dagaalka
Salaaxuddiin wuxuu weeraray Dabariya si uu ciidanka Kuriseeydarka uga soo saaro xerihii ay biyaha ku haysteen. Ciidankii Kuriseeydarka ayaa ka soo talaabay dhul oomane ah iyagoo ku socda kulayl xoog leh, biyona ka go'ay. Fardooleyda Muslimiinta ee fallaadhaha ridaysa waxay si joogto ah u dhibeen safka socodka. Habeenkii ka horreeyay dagaalka waxay ka hoydeen meel biyo la'aan ah oo u dhow Qarnayn Xudiin, subaxdiina waxaa lagu hareereeyay, dab iyo qiiq lagu abuuray hareerahooda. Qayb ka mid ah fardooleyda ayaa jebisay xayiraadda oo baxsatay, inta badan ciidankase waa la qabtay.
Cawaaqibka
Ka dib guusha, Salaaxuddiin wuxuu qabsaday Cakka, Sayda, Beyruut iyo magaalooyin kale, ugu dambayntiina Qudus oo uu ku galay heshiis furitaan ah oo lagu ogolaaday in dadka Kuriseeydarka ah ay magaalada uga baxaan lacag-madax. Suur (Tyre) ayaa iska caabbisay oo saldhig u noqotay ciidamadii ka soo hadhay. War-galinta Yurub ayaa keentay in boqorrada Ingiriiska, Faransiiska iyo Boqortooyada Roomaanka ee Muqaddaska ah ay diyaariyaan olole cusub.