Dameer farow

Dameer farow (sidoo kale la yiraahdo dameerfarow) waa xayawaan naas-nuujiye ah oo ka mid ah jinsiga Equus, kaas oo ay ku jiraan faraska iyo dameerka. Waxaa lagu kala garanayaa khadad madow iyo caddaan ah oo ku yaal jirka oo dhan. Waxay ku nool yihiin qaaradda Afrika, gaar ahaan bariga iyo koonfurta Afrika.

Dameer farowgu waa xayawaan cows (geed-cune) ah oo cunta caws iyo dhir yar. Waxay ku noolaadaan koox-koox, waana xayawaan aan la rakaabin karin si joogto ah, maxaa yeelay dabeecaddoodu ma aha mid si fudud loo barbaarin karo sida faraska.

Noocyada

Waxaa jira saddex nooc oo waaweyn oo caadi ahaan la aqoonsado: dameer farowga bannaanka (Equus quagga), dameer farowga Grévy (Equus grevyi), iyo dameer farowga buuraha (Equus zebra). Grévy waa kan ugu weyn, waxaana laga helaa Itoobiya iyo Kenya. Dameer farowga buuraha waxaa laga helaa koonfurta Afrika. Nooc hore oo la yiraahdo quagga wuu baabba'ay qarniyadii la soo dhaafay.

Khadadka

Khad kasta oo dameer farow waa mid u gaar ah, sida faraantiga farta ee dadka. Cilmi-baarayaashu waxay soo jeediyeen sababo kala duwan oo khadku u jiro: qarinta ama wareerinta indhaha ugaadhsadaha, xakameynta kulaylka jirka, iyo yareynta cayayaanka nuuga dhiigga sida duqsiga tsetse. Ma jirto hal sharraxaad oo keliya oo la wada aqbalay.

Nolosha iyo dabeecadda

Dameer farowga bannaanku wuxuu samaystaa koox yaryar oo ka kooban dhal iyo lab hoggaamiya, kuwaas oo mararka qaarkood isu tagaya kooxo waaweyn oo socdaal ah. Waxay leeyihiin maqal iyo aragti xoog leh, waxayna isticmaalaan cod iyo dhaqdhaqaaq dheg si ay isugu digaan. Ugaadhsadayaasha ugu waaweyn waa libaaxa, waraabaha, iyo shabeelka duurjoogta ah.

Xaalada ilaalinta

Tirada dameer farowga qaar way hoos u dhacday sababo la xiriira luminta deegaanka, ugaarsiga sharci-darrada ah, iyo tartanka daaqa ee xoolaha rabbaayada. Dameer farowga Grévy ayaa loo arkaa mid halis ku jira, halka noocyada kale ay ku kala duwan yihiin heerka halista. Beeraha xayawaanka ee dowladaha ayaa ah habka ugu weyn ee lagu ilaaliyo.