Daraakoola (Vlad III)

Daraakoola (Dracula) waa naanays lagu yaqaan Vlad III, amiirkii (voivode) gobolka Wallachia — dhul ku yaalla koonfurta Romaniyada maanta. Wuxuu talada gobolka qabtay saddex mar oo kala go'an oo u dhexeeya qeybta dambe ee qarnigii 15-aad. Naanaysta kale ee loo yaqaan waa Vlad Ṭepeș, oo micnaheeda af-Romaniya ah "kii wax mudaya", taasoo la xiriirto habka ciqaabta ee uu adeegsan jiray.

Magaca "Dracula" wuxuu ka soo jeedaa aabbihiis Vlad II oo loo yiqiin "Dracul". Erayga wuxuu xiriir la leeyahay "masduumaha" (dragon), iyada oo la xiriirinayo xubinnimo uu aabbihiis ku lahaa urur boqortooyada Hungary ay abaabushay. Sidaas darteed "Dracula" macnaheeda asalka ah waa "ina Dracul".

Xaaladda siyaasadeed ee waqtigiisa

Wallachia waxay ku taallay xarunta iskahorimaadka labada awood ee waaweyn: Boqortooyada Cusmaaniyiinta (Ottoman) dhinaca koonfureed iyo Boqortooyada Hungary dhinaca waqooyi. Amiirradii Wallachia badanaa waxay xukunkooda ku ilaalin jireen isbeddel-isbahaysi, cashuur bixin, ama dagaal. Xukunka amiirku ma ahayn mid deggan: qoysas kala duwan oo isku sheeganayay xaqa boqortooyada ayaa isku dhaafsiiyay carshiga, iyadoo awoodda dibadda taageero siisay dhinac kasta.

Vlad III iyo walaalkiis Radu waxay dhallinyaronimadooda qayb ka mid ah ku qaateen gacanta Cusmaaniyiinta sida damiin (hostage) siyaasadeed. Kadib, markii Vlad talada qabtay, wuxuu diiday inuu sii wado cashuurta la siin jiray Istanbul, taasoo horseeday olole militari uu Sultan Mehmed II hoggaaminayay dhanka Wallachia sannadkii 1462. Ka dib ololahaas, Radu ayaa carshiga la geliyay taageerada Cusmaaniyiinta.

Habka xukunka iyo sumcadda ciqaabta

Vlad III wuxuu ku dadaalay inuu xoojiyo awoodda dhexe: wuxuu yareeyay saamaynta qoysaska waaweyn ee dhulka leh (boyars), wuxuuna kordhiyay xakameynta ganacsiga magaalooyinka. Habka ciqaabta ee mudidda — oo lagu dilayay dembiilayaal, maxaabiis dagaal iyo cadowyo siyaasadeed — waxay noqotay tii sumcaddiisa ugu badan sameysay. Warbixinno badan oo laga helay wakhtigaas waxay ka yimaaddeen magaalooyinka Jarmalka ku hadla ee Transylvania iyo laambadaha siyaasadda Hungary; taasi waxay ka dhigaysaa in tirooyinka iyo faahfaahinta ay u badan tahay inay leeyihiin ujeeddo ololeed.

Dhammaadka iyo dhaxalka suugaaneed

Ka dib markii carshiga laga qaaday, Vlad muddo dhaaftay xabsi ama xannibaad ku hoos jirta boqorka Hungary, ka dibna wuxuu ku soo laabtay xukunka sannadkii 1476. Isla xilligaas ama sannadka ku xiga wuu ku dhintay dagaal. Meesha uu ku aasan yahay lama xaqiijin, in kastoo la soo jeediyay goobo kala duwan.

Xiriirka Daraakoola iyo sheekooyinka dad-cabbaha dhiigga (vampire) ma aha mid taariikhi ah. Wuxuu ka bilaabmay qarnigii 19-aad, markii qoraa Irish ah, Bram Stoker, uu buuggiisa 1897-kii u bixiyay magaca "Dracula" oo dabeecadda halyeeyga sharka ku dhejiyay Transylvania. Stoker wuxuu magaca iyo qayb ka mid ah muuqaalka juquraafi ka soo qaatay buugaag taariikh, laakiin sheekada nafteeda waa hindise suugaaneed. Filimaan iyo shaqooyin farshaxan badan ayaa markaas ka dib magaca caalami ka dhigay, taasoo ka dhigtay in muuqaalka warshadaha madadaalada iyo shakhsiga taariikhiga ah ay noqdeen laba shay oo kala duwan.