Dayaxyada Raage

Dayaxyada Raage waa jirridaha dabiiciga ah ee ku wareega meeraha Raage, oo ah meeraha lixaad ee qorraxda ka fog. Raage waxa uu leeyahay tiro badan oo dayax ah, oo u dhexeeya kuwo qiyaastoodu ka weyn tahay meeraha Mercury ilaa dhagaxyo yaryar oo dhawr kiiloomitir ah. Qaar badan oo cusub ayaa la aqoonsaday sannadihii dambe iyada oo la adeegsanayo telescope-yo dhulka ku yaal iyo sawirro dayax-gacmeed, sidaas awgeed tiradu marar badan way isbeddeshaa.

Dayaxyadu waxay ku kala duwan yihiin dhismaha iyo dusha sare. Badankood waxaa ka kooban baraf biyeed iyo dhagax; qaarna waxay leeyihiin dhul-godan (craters) badan, kuwa kalena waxay muujiyaan calaamado firfircooni cusub, sida jeexjeexyo iyo qulqulo baraf ah. Halbeegga wareegga ayaa sidoo kale kala duwan: qaar aad ugu dhow ayaa la wareega giraanta Raage, halka kuwa kale ay wareeg dheer oo iilan leeyihiin.

Titan

Titan waa dayaxa ugu weyn Raage, waana kan kaliya ee nidaamka qorraxda ee leh hawo qaro weyn oo joogto ah. Hawadiisa waxaa ugu badan naytarojiin, waxaana ku jira meethane. Dusha sare waxaa laga helay harooyin iyo webiyo hydrocarbon dareere ah oo ku shaqeeya heerkul aad u qabow. Sannadkii 2005 baaritaan degay ayaa sawirro dusha ka soo diray, taasoo caddaysay dhaqdhaqaaq dareere iyo cimilo leh wareeg qoyaan.

Enceladus iyo dhaqdhaqaaqa barafka

Enceladus waa dayax yar oo dusha sare uu aad u dhalaalo. Koonfurtiisa waxaa laga arkay jeexyo ka cirbiya biyo baraf ah iyo gaas — dhacdo loo yaqaan cryovolcanism (foolkaano barafeed). Walxahaas qaar waxay kordhiyaan giraanta E ee Raage. Cilmi-baarayaashu waxay ku qiyaasaan in badweyn dareere ah uu ku hoos jiro qolofta barafka ah, taasoo Enceladus ka dhigaysa meel la baaro marka la eegayo suurtagalnimada nolol-taageer.

Dayaxyada kale ee waaweyn

Rhea, Iapetus, Dione, Tethys iyo Mimas waa dayaxyo baraf badan leh oo qiyaas dhexdhexaad ah. Iapetus wuxuu ku caan yahay in dhinac uu madoobaado halka dhinaca kalena uu caddaado. Mimas wuxuu leeyahay god weyn oo dusha ka muuqda. Hyperion wuxuu leeyahay qaab aan toosnayn iyo wareeg is-rogrog ah oo aan la saadaalin karin. Phoebe waxay ku socotaa jiho ka soo horjeedda tan dayaxyada kale, taasoo lagu macneeyo in laga yaabo in asal ahaan laga soo qabtay meel ka baxsan.

Dayaxyada la xidhiidha giraanta

Qaar ka mid ah dayaxyada yaryar waxay saameeyaan qaabka giraanta. Prometheus wuxuu si toos ah u saameeyaa giraanta F. Janus iyo Epimetheus waxay ku wareegaan wareeg aad isugu dhow, waxayna xilliyo go'an is-weydaarsadaan meel-joogsiga — dhacdo loo yaqaan wareeg is-beddel ah (co-orbital). Dayaxyo kale oo yaryar ayaa dhex fadhiya kala-jeexyada giraanta.