Dekamitir

Dekamitir (calaamad: dam) waa halbeeg dherer ka tirsan nidaamka metriga. Hal dekamitir waxaa u dhigma toban mitir. Magaca waxaa laga soo qaatay horgale metriga ah 'deka-' oo macnihiisu yahay toban, iyo erayga 'mitir' oo ah halbeegga aasaasiga ah ee dhererka nidaamka caalamiga ah ee halbeegyada (SI).

Dekamitir waa halbeeg la aqbalay marka la isticmaalayo SI, laakiin isticmaalkiisu waa yar marka la barbar dhigo mitirka, sentimitirka, ama kiilomitirka. Sababta caadiga ah waa in nidaamka metriga dadku badanaa u door bidaan horgalayaal ku salaysan saddex-saddex (kiilo-, milli-), taasoo ka dhigaysa 'deka-' iyo 'hekto-' kuwo hadal-yar.

Isu-beddelka

Hal dekamitir wuxuu la mid yahay 10 mitir, 100 desimitir, 1,000 sentimitir, iyo 10,000 millimitir. Hal kiilomitir waxaa ka kooban yahay 100 dekamitir. Marka lugta iyo yaardhka la isticmaalo, hal dekamitir waa qiyaastii 32.8 fuudh.

Halbeegyada la xidhiidha

Laba-jibbaarka dekamitirka, ee la yidhaahdo dekamitir laba-jibbaaran (dam²), waxaa loo yaqaan 'aar' (are) — 100 mitir laba-jibbaaran. Aarku wuxuu saldhig u yahay 'hektaar' (100 aar), oo weli si ballaadhan loo isticmaalo beeraha iyo qiyaasidda dhulka. Sidaas oo kale, dekamitir saddex-jibbaaran (dam³) waa 1,000 mitir saddex-jibbaaran, oo mararka qaar loo isticmaalo xisaabinta biyaha biyo-xireennada.

Isticmaalka

Dekamitirka wuxuu ka soo baxaa dhinacyo gaar ah sida sawir-qaadista dhulka, injineernimada wadooyinka, iyo waxbarashada hordhaca ah ee nidaamka metriga, halkaas oo loo isticmaalo si loo tuso sida horgalayaasha metriga u shaqeeyaan. Waraaqaha cilmiga sayniska badanaa waxay ku beddelaan mitir ama kiilomitir.