Derbi

Derbi (sidoo kale loo yaqaan deyr ama gidaar) waa dhisme taagan oo dhaadheer oo isku xira dhulka iyo saqafka ama u adeega kala qeybinta bannaan. Derbiyada waxaa laga dhisi karaa dhoobo, dhagax, leben, sibidh (concrete), alwaax ama bir. Waa mid ka mid ah qaybaha aasaasiga ah oo dhisme kasta guri ah leeyahay.

Derbiga waxaa loo qaybiyaa laba nooc oo waaweyn: derbi culays-qaad (structural) oo qaada miisaanka saqafka iyo dabaqyada sare, iyo derbi kala-qeybiye (partition) oo kaliya qol u qeybiya oo aan culays sidin. Kala soocidda labadan waa mid muhiim ah marka guri dib loo habeynayo, maxaa yeelay derbi culays-qaad lama dumin karo iyada oo aan taageero kale la sameyn.

Shaqada derbiga

Derbiga waxaa loogu talagalay dhawr shaqo: inuu qaado culayska dhismaha, inuu ka hor istaago dabaysha iyo roobka, inuu joojiyo kulaylka iyo qaylada, iyo inuu ilaaliyo sirta dadka gudaha jooga. Derbiyada dibadda badanaa way ka qaro weyn yihiin kuwa gudaha, sababtoo ah waa inay u adkeystaan cimilada.

Alaabta dhisidda

Dhaqan ahaan, alaabta la isticmaalo waxay ku xirneyd waxa deegaanku bixinayo. Meelaha oomane ah waxaa loo isticmaalay dhoobo iyo leben qorraxda lagu qalajiyay; meelaha buuraleyda ah dhagax; meelaha kaymaha leh alwaax. Qarniyada dhow, leben la dubay, block sibidh iyo sibidh shuban (reinforced concrete) waa kuwa ugu badan adduunka. Dhismayaasha waaweyn ee casriga ah, derbiyada dibadda mararka qaar waa oo qolof ah (curtain wall) oo muraayad iyo aluminium ah, halka culayska ay qaadayaan tiirar iyo laab bir ah.

Derbiyada bannaanka iyo xuduudaha

Erayga derbi waxaa sidoo kale loo isticmaalaa dhismayaal aan saqaf lahayn: derbiga ku hareeraysan guri (deyrka), derbiyada dhulka lugaha (terrace walls) oo beeraha buuraha ku hakiya ciidda, iyo derbiyada difaaca ee magaalooyinka hore lagu wareejin jiray. Taariikhda dhexe, magaalooyin badan ayaa lahaa derbi difaac oo albaabbo leh; hadda derbiyo noocan ah waxaa badanaa loo hayaa dhaxal taariikhi ahaan.