Dhakhtar qaliin

Dhakhtar qaliin (af-Ingiriisi: surgeon) waa dhakhtar caafimaad oo tababar dheeraad ah ku qaatay qaliinka, taasoo la macno ah daaweyn lagu fuliyo iyada oo alaab qalliin loo isticmaalo si maqaarka iyo unugyada hoose loo furo, loo saaro, loo tolo ama loo habeeyo. Shaqadiisa waxay ka bilaabmaysaa baaritaanka bukaanka iyo go'aaminta in qaliin loo baahan yahay, ilaa daryeelka maalmaha qaliinka ka dambeeya.

Qaliinku badanaa waa shaqo koox. Dhakhtarka qaliinka wuxuu la shaqeeyaa dhakhtarka suuxinta (anesthesiologist), kalkaaliyaha qolka qaliinka, iyo shaqaalaha alaabta. Sidaas darteed dhakhtarka qaliinku ma aha oo kaliya farsamo-yaqaan gacan, laakiin sidoo kale waa qofka hoggaamiya go'aannada qolka qaliinka iyo hordhaca ammaanka bukaanka.

Tababarka iyo shatiga

Marka hore waxaa la dhammeystiraa waxbarashada dhakhtarnimada guud (kulliyadda caafimaadka), kadibna waxaa la galaa barnaamij tababar takhasus ah oo qaliin lagu barto isbitaal waxbarasho. Muddada tababarka takhasuska iyo shuruudaha shatiga way ka wadan kala duwan yihiin dalal, laakiin caadi ahaan waxay ku dhammaanaysaa imtixaan iyo shahaado guddi caafimaad qaran ama guddi takhasus bixiyo.

Qaybaha takhasuska

Qaliinku waxay u kala qaybsan yahay laamo badan. Waxaa ka mid ah qaliinka guud (caloosha iyo xiidmaha), qaliinka lafaha (orthopedics), qaliinka maskaxda iyo laf-dhabarta (neurosurgery), qaliinka wadnaha iyo sanbabbada, qaliinka caanaha xididada, urology, qaliinka carruurta, qaliinka dib-u-habeynta iyo qurxinta, iyo qaliinka indhaha. Qaybahaas mid kastaa wuxuu leeyahay tababar dheeraad ah.

Farsamooyinka casriga

Sanadihii dambe waxaa kordhay farsamooyinka qaliin ee godad yaryar lagu sameeyo (laparoscopy iyo endoscopy), oo kamarad iyo alaab dheer lagu shaqeeyo. Waxaa jira sidoo kale nidaamyo robot lagu kaabo oo dhakhtarku ka maamulo mishiin, iyo sawir-qaadis (CT, MRI, ultrasound) oo qaliinka lagu qorsheeyo. Ujeeddada guud waa in dhaawaca unugyada caafimaadka qaba yaraado oo bogsashada dedejiso.

Anshaxa iyo mas'uuliyadda

Dhakhtarka qaliinku waa inuu bukaanka ka helo oggolaansho la fahmay (informed consent), oo faa'iidada iyo khataraha loo sharraxo ka hor qaliinka. Waxaa lagama maarmaan ah in hab-raac ammaan la raaco, sida hubinta magaca bukaanka iyo goobta qaliinka, iyo diiwaangelinta alaabta la isticmaalay. Khaladaadka qaliinka waxaa lagu baaraa hab-dhaqan caafimaad iyo mararka qaar hab-sharci.