Dhalasho

Dhalasho waa habka ugu dambeeya ee uurka xoolaha naaska nuuga iyo aadanaha, kaas oo ilmaha ka soo baxa ilmagaleenka (maxalka uu ku koro) oo bilaabo inuu si madax-bannaan u neefsato. Erayga waxaa sidoo kale loo isticmaalaa marka la sheegayo bilowga nolosha shakhsi ahaan — taariikhda dhalashada, meesha dhalashada iyo diiwaanka rasmiga ah ee ka dhasha.

Dhalasho waxay leedahay laba dhinac oo aan la kala saarin: dhinac bayoolaji ah oo ku xiran isbeddellada jirka hooyada iyo ilmaha, iyo dhinac bulsho iyo sharci ah oo ku xiran sida bulshadu u qorto, u aqoonsato oo u xisaabiso qofka cusub. Dalal badan waxay ka dhigaan diiwaangelinta dhalashada waajib sharci ah, waxayna asaas u tahay shatiga dhalashada, dhalashada dalka (jinsiyadda) iyo xuquuqda waxbarasho iyo caafimaad.

Habka bayoolajiga

Aadanaha, uurka caadiga ah waxaa lagu qiyaasaa qiyaastii sagaal bilood laga bilaabo maalinta ugu dambeysay ee caadada. Foosha (foolka) waxaa caadi ahaan loo qaybiyaa saddex marxalad: marxaladda koowaad oo afka ilmagaleenka ku furmo isku-uruursanaanta murqaha, marxaladda labaad oo ilmaha ka soo baxo, iyo marxaladda saddexaad oo mandheerta (placenta) ka soo baxdo. Marka uu ilmaha soo baxo, sambabbadu waxay bilaabaan hawo-qaadis, wareegga dhiiggana wuxuu u beddelmaa qaab kala duwan kii uurka.

Waxaa jira siyaabo kala duwan oo dhalasho ku dhacdo: dhalasho dabiici ah oo marinka dhalmada ah, iyo qaliin (dhalmada qaliinka ah oo qaar ku magacaabaan 'caesarean'), kaas oo ilmaha looga soo saaro caloosha marka foolka dabiiciga ah khatar u yahay hooyada ama ilmaha. Waqtiga dhalashada ayaa sidoo kale muhiim: dhalashada ka hor 37 toddobaad waxaa loo yaqaan dhalasho hore (preterm), taasoo caadi ahaan u baahan daryeel gaar ah.

Caafimaadka hooyada iyo ilmaha

Dhalasho waa waqti khatarta caafimaad ay sarreyso. Khataraha caanka ah waxaa ka mid ah dhiig-baxa xad-dhaafka ah ka dib foolka, infekshan, cadaadis dhiig sare (pre-eclampsia) iyo dhibaatooyin ku xiran meesha ilmaha uu ku jiro. Waxyaabaha yareeya khatarta waxaa ka mid ah kormeerka uurka, joogitaanka umulisada ama shaqaale caafimaad tababaran, iyo helitaanka goob caafimaad awood u leh qaliin degdeg ah. Kala duwanaanta tirada dhimashada hooyada iyo dhallaanka ee dalal kala duwan waxay inta badan ka tarjumaysaa helitaanka adeegyada caafimaadka, ma aha oo keliya arrimo bayoolaji ah.

Dhinacyada bulshada iyo dhaqanka

Bulshooyinka waxay dhalashada ku hareereeyaan caado, cibaado iyo xeer. Waxaa ka mid ah magac-bixin, xannaanada hooyada muddo go'an ka dib foolka, iyo hab-dhaqanno cuntada iyo nasashada. Sidoo kale, dhalashada waa saldhigga tirakoobka dadweynaha: tirada dhalashada halkii kun qof (birth rate) iyo caadooyinka waqtiga dhalashada ayaa saameeya cabbirka dadka, qaab-dhismeedka da'da iyo qorsheynta adeegyada.