HalbeegEnsaykloobediya furanIn English
BogWadahadalAkhriFiiri taariikhda

Dhamaag

Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English

17 luqadood
Imbe id

Dhamaag waa geed yar ilaa dhexdhexaad ah oo saynis ahaan lagu magacaabo Garcinia livingstonei. Wuxuu ka mid yahay qoyska Clusiaceae, oo ay ku jiraan geedaha Garcinia ee caanka ku ah miraha macaan. Geedkan wuxuu ku baxa qaybo badan oo Afrika ah, gaar ahaan bariga iyo koonfurta qaaradda, oo waxaa lagu yaqaan magacyo kala duwan oo af-Ingiriisi ah, sida "African mangosteen".

Miraha geedka waa cunto dadka deegaanka ay soo ururiyaan duurka, oo isticmaalka ugu badan wuxuu ku salaysan yahay guro-duur (wild harvesting) ee ka badan beerid ballaaran. Geedka waxaa sidoo kale looga faa'iidaystaa alwaax iyo hoos-hadh.

Muuqaalka

Dhamaag waa geed dherer dhexdhexaad ah, oo laamihiisu inta badan si toosan ama qumman u soo baxaan. Caleentiisu waa mid adag, dhogor xoogaa cufan leh, oo caleemaha inta badan saddex-saddex ku wareegsan laanta — astaan lagu kala saaraan noocyada Garcinia kale. Marka jirridda ama caleenta la gooyo waxaa ka soo baxa xabag caano-midab ama huruud ah, taas oo ah sifo guud u ah qoyskan.

Miraha

Miraha waa kuwo yaryar oo goobaabin ah, marka bislaadaan u leh midab hurdi ilaa liinta ah. Hoos ka soo baxa maqaar khafiif ah waxaa ku jira hilib biyo badan leh oo dhadhan macaan-dhanaan leh, iyo laf ama iniin ka mid ah. Miraha waa la cunaa iyagoo cusub, waxaana laga sameeyaa cabitaan iyo dheecaan. Geedka waa mid lab iyo dhaddig kala geddisan yahay (dioecious), taasoo macnaheedu yahay in miraha kaliya laga helo geedaha dhaddigga.

Deegaanka iyo faafitaanka

Geedkan waxaa laga helaa kaymaha bacaadka leh, xeebaha, iyo agagaarka webiyada ee gobollada kulaylka ah iyo kulaylka-dhexe ee Afrika. Wuxuu u dulqaad leh ciid bacaad ah iyo xaalado biyo yar, sababtoo ah xididdadiisu qoto dheer. Sidaas darteed waxaa mararka qaar looga faa'iidaystaa degganaansho-ciid iyo beero xeebeed.

Hubanti la'aanIsu-dhigidda magaca Soomaaliga "Dhamaag" iyo nooca Garcinia livingstonei ku dhisan tahay isku-xirka luqadeed ee la diiwaan geliyay; magacyada geedaha ee deegaanno kala duwan mararka qaar noocyo kala duwan ayay tilmaamaan. Tirooyinka dhererka geedka iyo cabbirka miraha lama bixin, waayo lama hubo.
Qeybaha:324 eray · 0 ilo