Dheecaan (bixinta biyaha)

Dheecaan waa habka biyaha dheeraadka ah – kuwa roobka, kuwa waraabka ama biyaha dhulka hoostiisa taagan – lagu ka bixiyo goob gaar ah oo loo marsiiyo meel kale. Ujeeddada waa in dhulka aan biyo ku taagnaan, si xididdada dhirta ay hawo helaan, dhismayaashuna aan biyo ku noqoshada ka dhib gaarin.

Nidaamyada dheecaanka waxay ku shaqeeyaan sida ay biyaha u socdaan – tan iyo jiirooyinka furan (open drains) ilaa tuubbooyinka dhulka hoostiisa lagu aasay. Marka biyaha aan la bixin, waxaa dhici karta cusbo urursan, xaaqid ciid, ama burbur dhismeed.

Noocyada dheecaanka

Dheecaanka dushii (surface drainage) wuxuu ku tiirsan yahay jiirooyin, kanaallo iyo dhul-jaleecyo yar si biyaha roobka ay u socdaan. Dheecaanka hoos-dhulka (subsurface drainage) waxaa loo isticmaalaa tuubbo daloolo leh ama daldaloolo, oo hoos loo aasay, si heerka biyaha dhulka hoostiisa (water table) hoos loo dhigo. Nooc kale waa dheecaan la kabiyo (pumped drainage), oo bambooyin biyaha kor u riixaan marka dhulku hooseeyo.

Beeraha iyo waraabka

Waraabka iyo dheecaanka waxay wada socdaan. Waraabid badan oo aan dheecaan lahayn waxay keentaa in biyuhu kor u soo kacaan oo cusbo ay ku urursanto sare-sare ee ciidda (salinization), taasoo yareysa wax-soo-saarka dalagga. Sidaas darteed nidaamyada beerashada waaweyn waxay caadi ahaan ku darsadaan kanaallo bixin ah oo biyaha dheeraadka ah ku celiya webi ama hareed.

Magaalooyinka

Magaalooyinka, gogosha adag – shubka iyo daamurka – waxay hor istaagtaa in biyuhu ciidda galaan, sidaas darteed biyaha roobku waxay degdeg u urursadaan oo daadad meelo hooseeya ka dhaliyaan. Nidaamyada magaalada waxaa ka mid ah daldaloolada waddada, tuubbooyin hoos-dhulka ah, iyo balliyo hakad (retention basins) oo biyaha kaydiya kadibna si tartiib ah u sii daaya. Dhowr magaalo waxay isticmaalaan hab kala-gooni ah oo biyaha roobka iyo biyaha wasakhda aan isku tuubbo mari, si aan biyo wasakh ah u buux-dhaafin.

Dhaqan-celinta iyo caafimaadka

Dheecaanka wuxuu saameyn labo dhinac ah leeyahay. Dhinac, wuxuu yareeyaa biyaha taagan ee kaneecada ku tarantaa, sidaas oo waxay la xiriirtaa xakameynta duumada. Dhinaca kale, bixinta dhul-qoyan (wetlands) waxay burburisaa deegaanno noolaha, waxayna qasab ah in biyaha la bixiyay – ee dawooyin beeraha ama nitrogen ku jiri karaan – la tixgeliyo intii aan lagu shubin webiyada.