Dhego cas

Dhego cas (sidoo kale la qoro Dhagacas ama Dhega cas) waa eray Af-Soomaali oo macnihiisa suugaanteed yahay "dheg cas", oo loo isticmaalo dadka cadaanka ah, gaar ahaan reer Yurub iyo dadka asal Yurubiyan leh. Erayga wuxuu ka soo jeedaa dib-u-eegis muuqaal ah: midabka maqaarka dadka cadaanka ah, marka kuleylka ama qorraxda ku dhacdo, ayaa dhegaha iyo wejiga u beddela midab guduudan. Sida ereyada noocaas ah oo kale, isticmaalkiisu wuxuu ku xiran yahay xaaladda; mararka qaar waa faah-faahin muuqaal oo caadi ah, marka kalena waa erey xanaf ama quudhsi wata.

Erayga wuxuu ka mid yahay koox ereyo Soomaaliyeed oo dadka shisheeye lagu qeexo, oo isticmaalkoodu ku baahay xilliyada gumeysiga iyo ka dib. Isticmaalkiisu wuxuu ka muuqdaa hadalka maalinlaha, sheekooyinka, iyo mararka qaarna suugaanta afka. Ma aha erey rasmi ah oo dukumeenti dawladeed lagu isticmaalo.

Asalka iyo macnaha

Isku-darka erayada "dheg" (qaybta maqalka) iyo "cas" (midabka guduudka) wuxuu tilmaamaa astaan muuqaal ah. Habkan magac-bixin — in koox dad lagu magacaabo astaan jireed la dareemi karo — wuu ku badan yahay afafka badan. Sidaas darteed erayga waa tilmaan koox (ethnonym) oo aan rasmi ahayn, oo ka duwan magacyada juquraafi ee sida "reer Yurub".

Isticmaalka iyo qiimaha bulsheed

Isticmaalka erayga wuxuu ku kala duwan yahay goobta iyo cidda ku hadlaysa. Qaar isticmaalaan si dhaqan ah oo aan been-abuur wadin, kuwo kalena si kaftan ama liidid ah. Sababtaas, qorayaasha iyo turjumaannada mararka badan waxay doorbidaan ereyada dhexdhexaad ah sida "cadaan" ama "reer Yurub" marka qoraal rasmi ah la sameynayo.

Isbarbardhig afafka kale

Ereyada noocan oo kale waxay ka jiraan afafka kale, sida ereyada Ingiriisi ee dadka shisheeye lagu tilmaamo. Isbarbardhigyada noocaas waa in loo eegaa si taxaddar leh, maxaa yeelay taariikhda iyo darajada quudhsiga ku dheggan eray kastaa way kala duwan yihiin, xataa haddii macnaha guud u eg yahay.