Dhidar

Dhidar (Hyaena hyaena) waa xayawaan naaska nuuga oo ka mid ah qoyska dhurwaayada (Hyaenidae). Waa mid ka mid ah afarta nooc ee dhurwaayada nool. Waxaa lagu kala garanaa xariiqyada madow ee taagan oo ku yaal dhinacyada iyo lugaha, iyo timaha dheer ee dhabarka ku yaal oo kor u istaaga marka xayawaanku cabsado ama dagaal galo.

Dhidarku wuxuu ku nool yahay bariga iyo waqooyiga Afrika, Jasiiradda Carabta, Bariga Dhexe iyo qaybo ka mid ah Aasiya Dhexe ilaa Hindiya. Waa xayawaan habeenkii socda oo inta badan bakhti cuna; wuxuu isu hagaajiyay deegaanno qalalan oo miyi ah, oo aan roob badan lahayn.

Muuqaalka

Dhidarku wuxuu leeyahay midab cawlan ama huruud-cawlan, iyo xariiqyo madow. Madaxa waa weyn oo wejigu gaaban, dhegaha waa dheer oo fiiqan. Sida dhurwaayada kale, lugaha hore ka dheer yihiin kuwa dambe, taas oo dhabarka ka dhigaysa mid xagal u janjeera. Daanka iyo ilkaha waa xoog badan, waxayna awoodaan inay lafo jajabiyaan si ay dhuuxa ka helaan. Dhidarku wuxuu ka yar yahay dhurwaaga dhibicaha leh (spotted hyena) ee Afrika ku nool.

Cunto iyo hab-nololeed

Cuntada dhidarka waxaa ugu badan bakhtiga xayawaanka dhintay, oo uu urta ku helo masaafo dheer. Waxa kale oo uu cuna xayawaanno yaryar, shimbiro, cayayaan, iyo midho iyo xabxab. Marar badan wuxuu raacaa raadka libaaxa ama shabeelka si uu wixii ka hadhay u cuno. Sidaas darteed dhidarku door leeyahay nadiifinta deegaanka, isagoo yaraysa fidinta cudurro ka imaan kara bakhtiga.

Dhidarku badanaa keligiis ama lammaane ahaan socda, taas oo ka duwan dhurwaaga dhibicaha leh oo kooxo waaweyn samaysta. Maalintii wuxuu ku dhuuntaa god, dhaadhac dhagax ah ama meel hoos leh. Dhaddigga wuxuu dhalaa ubad yar; dhallaanku waxay ilaa dhowr bilood ku tiirsan yihiin hooyada iyo godka.

Xiriirka dadka

Dhidarku marar qaar wuxuu weeraraa ari iyo neefaf yaryar, taas oo keentay in xoolo-dhaqatada dilaan ama qaawiyaan. Waxaa jira sheeko-xariirooyin badan iyo caado-dhaqameed Soomaaliyeed iyo Bariga Dhexe oo dhurwaaga ka hadlaan, mararka qaarna qaybo ka jidhkiisa loo isticmaalay dawooyin dhaqameed. Nafleyda noocan tirada guud ee caalamka way hoos u dhacaysaa meelo badan, sababo ugu waaweyn waa dilka dadku geysta iyo yaraanta deegaanka iyo bakhtiga banaanka.