Dhig (Longitude of the ascending node)

Dhig, oo Ingiriisiga lagu magacaabo "longitude of the ascending node", waa xagal lagu qeexo meesha ay diyaaraddu wareeggu ka gooyso diyaaradda tixraaca. Waa mid ka mid ah lixda astaamood ee caadi ahaan lagu sharraxo wareeg (orbit) meel-bannaan.

Xaggan waxaa laga cabbiraa jiho tixraac oo go'an ilaa barta kor-u-goynta (ascending node), taasoo ah goobta uu jirku ka gudbo diyaaradda tixraaca isagoo dhanka woqooyi u socda. Cabbirka waxaa lagu qaadaa darajooyin, 0 ilaa 360.

Sida loo qeexo

Laba diyaaradood oo isgooya waxay sameeyaan xariiq isgoys ah (line of nodes). Xariiqdaas waxay diyaaradda wareegga kaga taabataa laba bar: barta kor-u-goynta iyo barta hoos-u-goynta. Dhig waa xagalka u dhexeeya jihada tixraaca iyo barta kor-u-goynta, iyadoo lagu cabbirayo diyaaradda tixraaca.

Diyaaradaha tixraaca

Marka la eegayo jirarka ku wareegsan Qorraxda, diyaaradda tixraaca badanaa waa ecliptic-ka, halka jihada tixraacu tahay barta dhexroorka gu'ga (vernal equinox). Marka la eegayo satalaytyada Dhulka ku wareegsan, diyaaradda tixraaca waxay noqotaa dhulbaraha samada (celestial equator).

Xiriirka astaamaha kale

Dhig kaligiis kuma filna in lagu qeexo wareegga. Waxaa lagu daraa jiillaadka (inclination), oo muujiya sida diyaaraddu ugu janjeerto tixraaca, iyo xagalka periapsis-ka (argument of periapsis), oo muujiya jihada uu wareeggu ugu jeedo gudaha diyaaraddiisa. Sadexdaas xagal waxay wada sharraxaan jihada wareegga meel-bannaan; cabbirka iyo qaabka wareegga waxaa lagu qeexaa semi-major axis iyo eccentricity.

Isbeddelka waqtiga

Dhig ma sii joogto ah marka ay jiraan xoogag walwal ah, sida buurnaanta dhinacyada dhexroorka ee Dhulka ama saameynta jirar kale. Taasi waxay keentaa in xariiqda isgoysku si tartiib ah u wareegto, oo loo yaqaan nodal precession. Satalaytyada qaarkood waxaa loo qorsheeyaa in wareeggan lagu helo hab joogto ah oo la xiriira Qorraxda (sun-synchronous).