HalbeegEnsaykloobediya furanIn English
BogWadahadalAkhriFiiri taariikhda

Dhiig karka

Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English

106 luqadood
Ko-hiat-ap zh-min-nan
高血壓 zh-yue
Dhiig karka
Automatic brachial sphygmomanometer showing grade 2 arterial hypertension (systolic blood pressure 158 mmHg, diastolic blood pressure 99 mmHg). Heart rate shown is 80 beats per minute.Steven Fruitsmaak · CC BY 3.0 · Commons

Dhiig karka (Af-Ingiriisi: hypertension) waa xaalad ay cadaadiska dhiiggu ku sarreeyo xididdada dhiig-qaadka si joogto ah. Cadaadiska dhiigga waxaa lagu qiyaasaa laba tiro: tan sare (systolic), taasoo muujinaysa marka wadnuhu isku laabto, iyo tan hoose (diastolic), oo ah marka wadnuhu nasto. Natiijada waxaa lagu qoraa halbeegga millimitir zeebaq (mmHg), tusaale 120/80.

Inta badan dhiig karku calaamado cad ma leh muddo dheer, taas awgeedna qofku wuxuu ku ogaadaa oo keliya cabbir. Haddii aan la maamulin, wuxuu kordhiyaa fursadda dhibaatooyinka wadnaha, istaroog (dhiig-bax ama xannib maskaxda ku dhaca), cudurka kelyaha, iyo waxyeello ay indhaha soo gaadho.

Sida loo qiyaaso loona qeexo

Cabbirka waxaa lagu sameeyaa aalad la yiraahdo sfigmomanometer, oo dhudhun lagu duubo. Qeexidda dhiig karka waxay ku xiran tahay tilmaamaha hay'adaha caafimaadka, laakiin guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa marka cabbirro badan oo maalmo kala duwan la qaaday ay sii sarreeyaan halbeegga caadiga ah. Hal cabbir oo sare kaligiis ma filna in lagu go'aamiyo; caafimaad-yaqaannadu waxay badanaa ku celceliyaan cabbirro, mararka qaarna waxay isticmaalaan aalado 24 saacadood raacaya.

Hubanti la'aanHalbeegyada tirooyinka ee lagu kala saaro heerarka dhiig karka way ku kala duwan yihiin tilmaamaha hay'ado kala duwan, waxayna waqti ka waqti isbeddelaan. Sidaas darteed tirooyin gaar ah halkan lagama soo qaadan.

Sababaha iyo arrimaha khatarta kordhiya

Inta badan kiisaska sabab keliya lama sheegi karo; waxaa loo yaqaan dhiig kar aasaasi (primary). Waxaa ku lug leh hidde-side, da'da, culeyska jirka, cusbo badan oo cuntada ku jirta, dhaqdhaqaaq la'aan, sigaar-cabbid, khamri, iyo walbahaar joogto ah. Qayb yar ayaa ka dhalata cudur kale sida cudurka kelyaha ama qanjidhada, taas oo loo yaqaan dhiig kar sabab-leh (secondary).

Maaraynta

Maaraynta waxay ku bilaabantaa isbeddel nolol-maalmeed: yaraynta cusbada, cunto ay khudradu badan tahay, jimicsi joogto ah, hoos u dhigid miisaan, joojinta sigaarka iyo yaraynta khamriga. Marka taasi ku filnaan weydo, waxaa la isticmaalaa daawooyin kala duwan oo ka shaqeeya siyaabo kala geddisan, sida kuwa biyaha jirka ka saara (diuretics) iyo kuwa xididdada furfura. Daaweynta badanaa waa mid muddo dheer socota, waxaana loo baahan yahay in cadaadiska si joogto ah loo hubiyo.

Qeybaha:332 eray · 0 ilo