Dhiigga Nooca AB

Dhiigga nooca AB waa mid ka mid ah afarta nooc ee nidaamka ABO ee kala saarista dhiigga aadanaha. Qofka nooca AB ah, dushiisa unugyada dhiigga cas waxaa ku yaal labada antigen — A iyo B. Antigen waa molecule dusha unugga ku taal oo nidaamka difaaca jirku ku aqoonsado in uu yahay mid u gaar ah jirka iyo mid shisheeye ah.

Sababtoo ah labada antigen way wada joogaan, dhiig-shubka qofka AB ah caadi ahaan kuma jiraan antibody-ga lidka ku ah A ama B. Taas awgeed, marka la eego oo keliya nidaamka ABO, qofka AB ah wuxuu ka qaadan karaa dhiig noocyada A, B, AB iyo O. Halkaas ayaa ka soo baxday magaca 'qaataha guud' (universal recipient). Si kastaba ha ahaatee, nidaamyo kale sida Rh (RhD) iyo antigen-yo yaryar oo kale waa in la tixgeliyaa ka hor inta aan dhiig la shuban.

Hidaha iyo sida loo helo

Nooca ABO wuxuu ku xiran yahay hidde-side (gene) ku yaal koromosoomka 9. Waxaa jira saddex qaab oo hidde ah: A, B iyo O. A iyo B waa isku-siman xoog (codominant), halka O uu yahay mid daciif ah (recessive). Qofka nooca AB ah wuxuu ka helay hal hidde oo A ah waalidkiis mid ka mid ah, midna B ah kan kale. Taasi waxay ka dhigaysaa AB nooca ugu yar inta badan dadweynayaasha adduunka.

Isku-darka Rh

Nooca ABO waxaa badanaa lala qoraa xaaladda RhD, taasoo keenaysa AB-positive (AB+) iyo AB-negative (AB−). AB-negative waa mid ka mid ah noocyada ugu yar ee dhiigga ee la helo bangiyada dhiigga. Qofka AB+ ah wuxuu ka qaadan karaa dhiig kasta oo ABO iyo Rh ah, laakiin kaliya marka aan jirin antibody kale oo caqabad ah.

Plasma iyo deeqda

In kasta oo qofka AB ah uu yahay qaataha guud ee unugyada dhiigga cas, unugyadiisa cas waxaa la siin karaa oo keliya qof kale oo AB ah, maxaa yeelay labada antigen way ku jiraan. Dhanka kale, plasma-da qofka AB ah caadi ahaan kama koobna antibody-ga ABO, sidaas darteed waxaa loo isticmaali karaa bukaan noocyo kala duwan leh. Sababtaas awgeed, xarumaha dhiigga qaarkood waxay dadka AB ah ku dhiirrigeliyaan inay bixiyaan plasma.