Dhoobo
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
117 luqadood

Dhoobo waa nooc ciid ah oo ka kooban walxo aad u yaryar (xabbado dhexroorkoodu aad u hooseeyo). Waxay ka kooban tahay inta badan macdano loo yaqaan 'clay minerals', kuwaas oo lakab-lakab u dhisan. Marka biyo lagu daro, dhoobadu waxay noqotaa mid dabacsan oo la qaabeyn karo; marka ay engegto ama la gubo, way adkaataa oo qaabkeedii bay ku sii jirtaa.
Dhoobadu waxay ka dhalataa burburka dhagaxyada muddo dheer, gaar ahaan dhagaxyada ay ku jiraan macdanta 'feldspar'. Roobka, kulaylka, qaboobaha iyo falcelinta kiimikaad ayaa dhagaxa u kala jejebiya walxo yaryar. Biyaha wabiyada iyo dabaysha ayaa kaddib qaadda oo ku ururiya dooxooyinka, harooyinka iyo xeebaha, halkaas oo ay lakab dhoobo ah ka samaysmaan.
Sifooyinka jireed
Sifada ugu muhiimsan ee dhoobada waa 'plasticity' — awoodda ah in la qaabeeyo iyadoon jabin. Tan waxaa keena qaabka lakabyada macdanta iyo biyaha u dhexeeya lakabyadaas, kuwaas oo u oggolaanaya inay is-dul siibtaan. Dhoobadu sidoo kale biyo ma dhaafto si fudud, taas oo ka dhigaysa mid loo isticmaalo xannibaadda biyaha ee biyo-xidheenada iyo balliyada.
Isticmaalka dhoolka iyo dhismaha
Dhoobada laga sameeyo weelasha (dhoolka) waa mid ka mid ah farsamooyinka ugu da'da weyn ee aadanaha. Weelka la qaabeeyo waxaa lagu gubaa foorno kulayl sare leh; kulaylku wuxuu beddelaa qaab-dhismeedka macdanta, sidaas darteed weelku dib uma laabto ciid marka biyo la geliyo. Dhismaha, dhoobada waxaa laga sameeyaa leben qorraxda lagu qalajiyo ama fooryo lagu gubo, iyo sidoo kale derbiyada guryaha dhaqanka ee meelo badan oo Soomaaliya ka mid tahay.
Beeraha
Carrada dhoobada badan waxay hayaa biyo iyo nafaqo si fiican, laakiin hawo yar bay leedahay, mararna way adkaataa marka ay engegto. Beeralaydu waxay badanaa ku daraan digo ama walxo dabiici ah si ay carrada u fududaato oo xididdada geedku u baxaan. Carrada isku dheelitiran ee dhoobo, bacaad iyo 'silt' isku dartay ayaa inta badan loo arkaa mid beerashada ku habboon.