Digri (Dhikr)

Digri (Carabi: ذكر, dhikr) waa erey macnihiisu yahay "xusuus" ama "xus". Diinta Islaamka waxa uu tilmaamaa cibaado ku salaysan ku celcelinta magacyada Alle iyo weedho ammaan ah, oo af lagu sheego ama qalbiga lagu maskaxaysto. Waxaa ka mid ah weedho caan ah sida "Subxaanallaah", "Alxamdulillaah", "Allaahu Akbar" iyo "Laa ilaaha illallaah".

Digrigu waa cibaado furan oo aan waqti go'an lagu xidhin sida salaadda. Waxaa la sameeyaa keli ahaan ama koox ahaan, waqti kasta iyo meel kasta. Culimada Islaamku waxay ku salaystaan aayado Quraanka ah iyo xadiisyo Nabi Muxammad ah oo ku boorriya xusidda Alle.

Qaababka

Digrigu wuxuu leeyahay laba qaab oo waaweyn: mid af lagu dhawaaqo (jahri) iyo mid aamusnaan ah oo qalbiga ku dhex socda (khafi ama qalbi). Qaar ka mid ah waxay ku xidhan yihiin waqtiyo gaar ah, tusaale ahaan digriga salaadda ka dambeeya iyo weedhaha subaxa iyo galabta. Waxaa sidoo kale jira duco iyo weedho lagu tiriyo tusbax (masbaxa), inkastoo tirintu gacanta lagu samayn karo.

Suufiyadda

Dariiqooyinka suufiyadda digrigu waa udub-dhexaadka barbaarinta ruuxiga ah. Tariiqad kastaa waxay leedahay wird — liis weedho iyo tiro go'an oo xertu maalin walba akhriyaan, oo badanaa shaykhu siiyo. Qaar ka mid ah dariiqooyinka waxay yeeshaan xadrado kooxeed oo lagu wada dhawaaqo digriga, mararka qaarna lagu daro heeso ammaan ah (nashiid ama qasiido) iyo dhaqdhaqaaq jidheed. Soomaaliya, dariiqooyinka Qaadiriyada, Axmadiyada iyo Saalixiyada ayaa taariikh dheer ku leh dhaqamadan.

Doodaha fiqiga

Asalka digriga wuxuu ku wada jiraa dhammaan dhinacyada culimada. Doodda waxay ku saabsan tahay habraacyada: dhawaaqa kooxda ah, isticmaalka muusikada ama dhaqdhaqaaqa, iyo digriga lagu sameeyo qabuuraha. Aragtiyada islaaxiga ah iyo kuwa salafiga ahi waxay dhaliisheen qaar ka mid ah caadooyinkaas iyagoo ku doodaya inaysan ka soo jeedin qarniyada hore, halka taageerayaashu ku sheegaan inay yihiin hab suurtogal ah oo lagu adkeeyo xusidda.