Doqonnimo

Doqonnimo waa eray loo isticmaalo tilmaamidda hab-dhaqan ama go'aan aan waafaqsanayn macluumaadka la heli karo, ama fahan qaldan oo ka dhasha aan tixgelin xog cad. Erayga wuxuu wax ka sheegayaa natiijada dhaqanka, ee ma aha oo kaliya awoodda maskaxeed ee qofka.

Isticmaalka erayga inta badan waa mid qiimeyn ah oo dad kale ku tilmaamaya. Sababtaas awgeed, cilmiga maskaxda badanaa isticmaala erayo kale oo cabbiraya wax gaar ah, sida khalad-fikir (cognitive bias), yaraanta aqoonta, ama daciifnimada garaadka.

Farqiga u dhexeeya doqonnimada iyo garaad-yaraanta

Garaad-yaraan waa yaraanta awoodda maskaxeed ee qofka, oo caadi ahaan lala xiriiriya baaritaan caafimaad ama imtixaanno garaad. Doqonnimo se waxay ku dhici kartaa qof awood maskaxeed caadi ah leh, marka uu ku fashilmo isticmaalka awooddaas: tusaale, marka aan wax la eegin xogta, marka degdeg lagu go'aansado, ama marka hab-fikir sax ah aan la raacin. Sidaas awgeed lama tilmaamo mid ka mid ah cudur ama xaalad caafimaad.

Sababaha lagu sharraxo

Cilmi-baaristii maskaxda go'aanka waxay tilmaamtay dhowr arrin oo keeni karta go'aanno liita. Waxaa ka mid ah: ku tiirsanaanta wax la yaqaan oo aan la hubin, doorbidista xogta taageerta ra'yiga hore (isla-xaqiijin), ku talo-saarid dareen degdeg ah iyada oo aan la samayn xisaab, iyo cadaadis bulsho oo qofka ka celiya inuu su'aal geliyo koox. Xaaladaha kale waa daal, cabsi, ama macluumaad aad u yar.

Isticmaalka suugaanta iyo falsafadda

Doqonnimo waa mowduuc soo noqnoqday suugaanta iyo falsafadda, halkaas oo qorayaal badan ay u isticmaaleen sidii aalad lagu dhaleeceeyo bulshada ama lagu tusaaleeyo dabeecadda bini'aadamka. Sidoo kale, murtida iyo maahmaahyada Soomaalida waxay leeyihiin qaybo badan oo ku tilmaamaya qofka aan talada dadka waaweyn qaadan ama aan wax ka baran khaladaadkiisa.