Dunam

Dunam (sidoo kale loo qoro dunum ama donum) waa halbeeg lagu cabbiro bedka dhulka. Asal ahaan wuxuu ka soo jeeday nidaamka cabbiraadda ee Boqortooyadii Cusmaaniyiinta, waxaana loo isticmaali jiray dhul beereed iyo dhul guri. Erayga wuxuu xididkiisu ku jiraa af-Turkiga (dönüm), oo macnihiisu ku xiran yahay 'wareejin' — tilmaamaya bedka dhulka ee maalintii la jeexi karo ama la falin karo.

Maanta halbeegga inta badan la isticmaalo waa 'dunam-ka metric-ga' oo la siman 1,000 mitir laba-jibbaaran, taasoo la mid ah hal daqiiqad-hektar (0.1 hektar). Hektar mid ahaan wuxuu ka kooban yahay toban dunam. Waxaa lagu isticmaalaa waddamo iyo gobollo ay ka mid yihiin Turkiga, Israa'iil, Falastiin, Urdun, Lubnaan, Suuriya, Ciraaq iyo qaybo ka mid ah Balkanka.

Taariikhda iyo isbeddelka qiimaha

Xilligii Cusmaaniyiinta, dunam-ku ma ahayn mid qiime siman ku leh dhammaan gobollada. Wuxuu ku salaysnaa cabbiro dhaadheer sida tallaabo iyo dherer gacan, sidaas darteedna wuxuu ku kala duwanaa deegaan ilaa deegaan. Qiimaha soo jireenka ah ee badanaa la xuso wuxuu ku dhowaa 900 mitir laba-jibbaaran, laakiin tirooyin kale ayaa sidoo kale la isticmaali jiray.

Marka nidaamka metric-ga la faafiyay qarniyadii 19-aad iyo 20-aad, dawladihii ka dhashay Boqortooyadii Cusmaaniyiinta ayaa dunam-ka ku qeexay 1,000 mitir laba-jibbaaran si loo fududeeyo diiwaangelinta dhulka iyo xisaabinta. Turkiga wuxuu si rasmi ah u qaatay qiimahan qarnigii 20-aad, waxaana kuwa kale raaceen.

Isticmaalka maanta

Dunam-ka waxaa badanaa lagu arkaa diiwaanka dhulka, heshiisyada iibka guryaha, iyo warbixinnada beeraha ee gobolka Bariga Dhexe. Isticmaalka maamul iyo caalami ahaan, waxaa inta badan lagu beddelaa hektar ama mitir laba-jibbaaran si loo helo isbarbardhig sax ah.