Dunida aag saacad

Aag saacad (time zone) waa gobol dhulka ah oo dadka iyo dowladda ku isticmaalaan isla wakhti rasmi ah. Aagagga waxaa lagu tilmaamaa farqiga u dhexeeya wakhtigooda maxalliga ah iyo halbeegga caalamiga ah ee UTC (Coordinated Universal Time), tusaale UTC+3 ama UTC−5.

Fikradda aagagga waxay ka timid baahida tareennada, telegraafka iyo maraakiibta oo u baahnaa jadwal isku mid ah. Kahor intaas, magaalo kastaa waxay isticmaashay wakhti qorrax ah oo maxalli ah, taasoo ka dhigtay jadwal wadaag ah mid adag.

Aasaaska juqraafi

Dhulku wuxuu ku wareegaa xudunta 360 darajo maalin kasta, taas oo ka dhigan 15 darajo saac kasta. Sidaas darteed nidaamka fiirsan wuxuu qaybiyaa dunida 24 aag, aag kastaa 15 darajo ballac ah. Xadka aagagga waxaa lagu tiriyaa laga bilaabo halbeegga Greenwich (0 darajo dhig).

Xuduudaha dhabta ah

Xadka aagagga ma raacaan laynno toosan. Dowladuhu waxay u qaataan xuduudaha gobollada, dalalka iyo xiriirka ganacsi. Waxaa jira dalal waaweyn oo isku aag ah, iyo qaar kale oo dhawr aag leh. Sidoo kale waxaa jira aagag ku kala duwan nus saac ama rubuc saac, oo aan saddex-goobo buuxa ahayn.

Wakhtiga xagaaga

Dal badan ayaa saacadda hore u dhaqaajiya bilaha xagaaga (daylight saving time) si loo isticmaalo iftiinka dabiiciga ah. Tan macnaheedu waa in farqiga UTC ee dalka isbeddelo sannadka oo dhan. Dalalka ku dhow dhulbaraha inta badan ma isticmaalaan, waayo cabbirka maalinta iyo habeenka ma badalmo si weyn.

Laynka isbeddelka taariikhda

Ku dhawaad 180 darajo dhig waxaa yaal laynka isbeddelka taariikhda (International Date Line). Marka laga gudbo, taariikhda waxay ku kordhaa ama ka dhintaa maalin. Laynkan sidoo kale ma toosna, wuxuuna ka leexdaa jasiiradaha si aan la kala qaybin doorashada dowladaha.