Elektarooniga

Elektarooniga waa laan ka mid ah injineernimada iyo fiisigiska oo diiradda saarta socodka elektaroonnada (walxaha yaryar ee koronto-xambaarka ah) marka lagu dhex maro qalab la sameeyay, gaar ahaan qalabka semiconductor-ka ah. Ujeeddada waa in calaamado koronto (signals) la abuuro, la weyneeyo, la beddelo, la kaydiyo lana maamulo, si loo helo shaqo cayiman sida gudbinta warfaafinta, xisaabinta, ama xakameynta mishiinada.

Waxaa badanaa lagu kala saaraa elektarooniga iyo korontada (electrical engineering) sida hab shaqo: qaybta korontada ee culus waxay ku howlan tahay tamar wax-qabad leh oo la kala qaybiyo, halka elektaroonigu uu inta badan ka shaqeeyo tamar yar oo macluumaad sidata. Kala-soocani ma aha mid adag, maadaama qalabka tamarta elektarooniga ah (power electronics) uu labada dhinac isku xiro.

Qaybaha aasaasiga ah

Wareegyada elektarooniga waxay ka kooban yihiin qaybo la isku daro. Qaybaha 'passive' waa sida resistor (oo joojiya inta ka mid ah socodka), capacitor (oo si ku meel gaar ah u kaydiya koronto), iyo inductor (oo tamarta ku haya beer birlab ah). Qaybaha 'active' waa sida diode-ka, oo u oggolaada socodka hal jiho, iyo transistor-ka, oo u shaqeeya sidii furaha ama weyneeye. Transistor-ka ayaa ah saldhigga tignoolajiyada casriga ah.

Analog iyo dijitaal

Elektarooniga analog-ga ah waxay la shaqeysaa calaamado si joogto ah u beddelma, tusaale ahaan codka la weyneeyo ama raadaha dareemayaasha. Elektarooniga dijitaalka ah waxay adeegsataa laba heer oo kaliya oo loo aqoonsado 0 iyo 1, taasoo suurtogelisa xisaabin la celcelin karo iyo kaydin macluumaad oo qaladaad yar leh. Qalabka badankiisa maanta waa isku dhaf: dareemayaasha analog-ga ah ayaa lagu beddelaa dijitaal iyadoo la adeegsanayo qalab loo yaqaan converter.

Wareegyada isku dhafan

Wareegga isku dhafan (integrated circuit) waa in qaybo aad u tiro badan lagu daabaco hal gogol silikoon ah. Habkan wuxuu yareeyay cabbirka, qiimaha iyo tamarta loo baahan yahay, wuxuuna keenay in aalado xisaabeed oo awood weyn leh lagu dhex geliyo qalab gacanta lagu qaadan karo. Warshadaha semiconductor-ka waxay adeegsadaan geedi socod loo yaqaan photolithography si nakhshadda wareegga loogu wareejiyo gogosha.

Adeegsi

Elektaroonigu wuxuu gudaha u galay qaybo badan: isgaarsiinta telefoonka iyo internetka, kombuyuutarrada, qalabka caafimaadka ee sawirka iyo cabbiridda, gaadiidka iyo xakameynta mishiinada warshadaha, iyo nidaamyada tamarta cusub sida qorraxda oo u baahan qalab beddela korontada. Horumarka goobtan wuxuu ku xiran yahay cilmi-baaris ku saabsan walxaha (materials) iyo hab-samaynta.