Eray bixin

Eray bixin (Ingiriisi: terminology) waa cilmi iyo hawl la xiriirta abuurista, sharraxidda, iyo habaynta ereyada farsamada ee ku gaar ah goob aqooneed ama xirfadeed. Waxay ka shaqeysaa xiriirka u dhexeeya fikradda (concept) iyo erayga loo isticmaalo in lagu tilmaamo.

Erayga laftiisa laba macne ayuu leeyahay. Mid waa ururka ereyada farsamada ee qeyb gaar ah — tusaale ahaan eray bixinta caafimaadka ama tan sharciga. Midka kalena waa habka cilmiyeysan ee lagu falanqeeyo, loo qorsheeyo, oo lagu qeexo ereyadaas.

Hab-shaqeedka

Shaqada eray bixinta badanaa waxay ka bilaabataa fikradda, kadibna waxaa la raadiyaa ama la abuuraa eray ku habboon. Tallaabooyinka caadiga ah waxaa ka mid ah: ururinta qoraallada goobta (corpus), soo saarista ereyada la isticmaalo, qeexista fikradaha, iyo isbarbardhigga luqadaha kala duwan. Natiijada waxay noqotaa liis ama keyd ereyeed oo leh qeexid, tusaale isticmaal, iyo dhigga luqadaha kale.

Siyaabaha erayga loo helo

Luqadaha waxay adeegsadaan dhowr hab. Mid waa in eray hore u jira macne cusub la siiyo. Mid kale waa isku-darka ereyo laba ah ama laba jidhood. Sidoo kale waxaa jira amaahasho (loan word) oo eray luqad kale laga soo qaato, mararka qaarna dhawaaqiisa iyo qorriinkiisa la waafajiyo nidaamka luqadda guddaha. Xulashada mid ka mid ah waxay ku xiran tahay caadada isticmaalayaasha iyo siyaasadda luqadeed.

Af-Soomaaliga

Tan iyo markii far rasmi ah loo qaatay Af-Soomaaliga sannadkii 1972, waxaa la sameeyay dadaallo lagu abuurayo ereyo cusub oo daboolaya waxbarashada, maamulka iyo cilmiga. Habka la adeegsaday wuxuu ku tiirsanaa aasaaska ereyada Soomaaliyeed, dhig ka soo qaadashada ereyo horay u jiray, iyo isku-darka. Ilaa maanta, goobo cusub sida tignoolajiyada macluumaadka ayaa weli hoos yimaada dood ku saabsan in la amaahdo iyo in eray Soomaaliyeed la abuuro.