Erayga "Soomaali"

"Soomaali" waa magac loo isticmaalo qowmiyadda ku nool Geeska Afrika, luqadda ay ku hadlaan, iyo — qaab tilmaame ah — waxyaabaha la xiriira dhaqankooda. Ereygu wuxuu isku mar u shaqeeyaa magac dad (Soomaali/Soomaalida), magac luqadeed (af-Soomaali), iyo tilmaame (dhaqan Soomaaliyeed). Magaca dalka Soomaaliya wuxuu ka soo baxay isla xididkaas.

Erayga waxaa lagu qoray qoraallo dibadeed muddo dheer, isagoo ku soo baxay qaabab kala duwan sida "Somali", "Somal" iyo "Somaul". Higgaadda "Soomaali" oo laba "o" leh waxay ku salaysan tahay habka qorista af-Soomaaliga ee farta Laatiinka, kaas oo si rasmi ah loo qaatay 1972-kii, halkaas oo shibbanaha dheer laba xaraf lagu muujiyo.

Aragtiyaha asalka ereyga

Ma jirto sharraxaad hal ah oo cilmiyaysan oo lagu wada raacsan yahay. Aragtida ugu caansan ee dadweynaha ayaa ereyga ku fasirta "soo maal", oo micneheedu yahay amar la siinayo qof in uu lo'da ama halasha soo maalo — sheeko ku xiran nolosha xoolo-dhaqatada. Aqoonyahanno badan ayaa tan u arka fasiraad dambe oo ku salaysan is-eg dhawaaq, ee aan ahayn xog taariikhi ah.

Aragti kale ayaa ereyga ku xiraysa asal Kushitik ah oo la macne ah "madow" ama "maalis/hodan", halka mid saddexaad ay ku xirto magac awoowe hidde ah, sida caadada abtirsiinta Soomaalida oo qabiilooyinku isku soo raacaan hal aabbe. Aragtiyahan oo dhan waxay ku kala duwan yihiin xoogga caddaynta taariikhiga ah ee ay ku salaysan yihiin.

Isticmaalka casriga ah

Maanta ereyga waxaa loo isticmaalaa saddex heer oo kala duwan: qowmiyad (dadka isku sheega abtirsiinta Soomaalida, oo ku kala nool Soomaaliya, Soomaalilaand, Jabuuti, Kenya iyo Itoobiya), muwaadinnimo (dadka dhalashada Soomaaliya haysta), iyo luqad (kuwa ku hadla af-Soomaaliga). Saddexdan heer had iyo jeer isku ma beegna, taasoo dood siyaasadeed ka dhalisa marka la qeexayo xuduud ama xuquuq.