Falgal
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Falgal waa eray Af-Soomaali ah oo loo adeegsado marka laba shay, laba qof ama laba nidaam ay midba midka kale saameeyo. Erayga wuxuu ka soo jeedaa xididka "fal", oo macneheedu yahay wax-qabad ama camal; "falgal" waxay muujinaysaa in falka mid ka mid ah lala kulmo ama la weheliyo fal kale oo dhinaca kale ka yimid.
Isticmaalka erayga wuxuu ku badan yahay qoraallada cilmiga iyo tarjumaadda ereybixinta cusub, gaar ahaan fiisigiska, kiimikada iyo cilmiga bulshada. Marka la isticmaalo, erayga wuxuu badanaa u dhigmaa erayga Ingiriisiga ah "interaction".
Macnaha guud
Falgal wuxuu ka duwan yahay fal keli ah oo hal dhinac ka yimid. Shuruudda muhiimka ah waa jiritaanka laba-dhinac: dhinac walba wuxuu saameyn ku yeeshaa dhinaca kale, xaaladdiisuna wuxuu isbeddelaa natiijada saamaynta. Tusaale ahaan, laba qof oo hadal wadaaga, ama laba jir oo xoog isu dhiibaya.
Isticmaalka cilmiga dabiiciga
Fiisigiska dhexdiisa, falgal waxaa loo adeegsadaa sharraxidda xoogagga aasaasiga ah, sida falgalka kuleyliga (electromagnetic) iyo falgalka cuf-is-jiidka. Halkaas, falgal wuxuu tilmaamaa habka walxaha yaryar ku wada xiriiraan iyo ku wada beddelaan tamar iyo socod. Kiimikada dhexdeeda, falgalka walxaha ayaa saldhig u yahay isku-xirnaanta atamyada iyo samaysanka moleeqada.
Isticmaalka cilmiga bulshada
Cilmiga bulshada, falgal wuxuu tilmaamaa xiriirka maalinlaha ah oo dadku ku dhex wada shaqeeyaan: hadal, calaamado, iibsi-iyo-iibin, iyo qaybsanaanta hawlaha. Cilmi-baarayaasha waxay eegaan sida falgalku u dhisi karo xeerar bulsho, kalsooni ama khilaaf, iyo sida qaab-dhismeedka bulshadu dib u saameeyo falgalka soo socda.