Feedh

Feedh waa laf dheer oo qalloocan oo ka mid ah lafaha laabta. Feedhaha isku wada xiran, laf-dhabarka dhabarka ah iyo lafta laabta (sternum) ee hore waxay sameeyaan qaab u eg qafis, oo loo yaqaan qafiska feedhaha ama qafiska laabta. Qafiskan wuxuu ilaaliyaa xubnaha gudaha laabta ku jira, gaar ahaan sambabbada iyo wadnaha, isla markaana wuxuu taageeraa habka neefsashada.

Feedhuhu ma aha lafo adag oo aan dhaqaaqin. Marka qofku neefsado, murqaha u dhexeeya feedhaha iyo diaphragm-ka (murqa kala qaybiya laabta iyo caloosha) waxay kor u qaadaan oo hoos u dhigaan feedhaha, taasoo bedesha mugga laabta. Isbeddelkaas ayaa hawada gelinaya sambabbada oo ka saaraya.

Qaab-dhismeedka

Bina'aadamka caadiga ah wuxuu leeyahay 12 lammaane oo feedho ah, dhinac kastana 12. Feedh kastaa dhabarka wuxuu kaga xiran yahay laf ka mid ah lafaha dhabarka laabta (thoracic vertebrae). Dhinaca hore, qaar ka mid ah feedhaha waxay carjaw (cartilage) ku xiran yihiin lafta laabta, halka kuwa kalena si toos ah ugu xirmin. Labada lammaane ee ugu hooseeya badanaa hore ugama xirna, waxaana loo yaqaan feedhaha xorta ah.

Shaqada

Shaqada ugu weyn ee qafiska feedhaha waa ilaalinta. Wadnaha, sambabbada, xubno ka mid ah dhiig-marinnada waaweyn iyo qayb ka mid ah beerka iyo kelyaha ayuu ka daboolaa dhaawac dibadda ka imanaya. Sidoo kale wuxuu meel ku xiran u yahay murqo badan oo ku lug leh neefsashada, dhaqdhaqaaqa gacmaha iyo taageerada jirka sare.

Caafimaad iyo dhaawac

Jabka feedhaha waa mid caadi ah marka ay dhacdo shil ama garaacid laabta ku dhufatay. Calaamadaha ugu badan waa xanuun kordha marka la neefsado ama la qufaco. Dhaawac culus oo feedhaha ah wuxuu keeni karaa in sambabka la dhaawaco ama hawo iyo dhiig ay ku uruuraan booska laabta. Sidoo kale dhuuxa lafaha feedhaha waa meel laga qaadi karo saamiga dhuuxa (bone marrow) ee baaritaanka caafimaadka.

Kala duwanaanshaha noolaha

Feedhuhu waxay ku jiraan noocyo badan oo xayawaan laf-dhabar leh ah, laakiin tiradooda iyo qaabkoodu way kala duwan yihiin. Masaska iyo xamaaratada qaar waxay leeyihiin feedho aad u tiro badan oo dhererka jirka ku fidsan, halka naasleyda badankeedu ay leeyihiin tiro xaddidan oo laabta ku koobani.