Futo
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
119 luqadood

Futo (sidoo kale loo yaqaan futada) waa daloolka dibadda ee ku yaal cidhifka ugu dambeeya ee marinka cuntada (marinka cuntadu waa dhuunta dheer ee cuntada laga sii marsiiyo afka ilaa dibadda). Waxay ku taal xarunta gadaasha, inta u dhaxaysa labada muruq ee badhida. Waa halka uu ka baxo saxarada iyo gaaska ka dhasha dheefshiidka.
Futada waxay ku xidhan tahay xiidanka gadaasha (rectum), oo ah qaybta ugu dambeysa mindhicirka weyn ee saxarada ku kaydsato inta aan la saarin. Marinka gaaban ee u dhexeeya rectum-ka iyo dalool-dibadeedka waxaa loo yaqaan kanaalka futada (anal canal), oo dhererkiisu yahay dhawr sentimitir oo keliya.
Dhisme
Kanaalka futada waxaa hareeraysan laba wareeg oo muruq ah oo la yidhaahdo sphincter. Sphincter-ka gudaha wuxuu ka samaysan yahay muruq aan ikhtiyaari ahayn, taas oo micnaheedu yahay in uu iskiis u shaqeeyo. Sphincter-ka dibadda waa muruq ikhtiyaari ah oo qofku maskaxdiisa ku xakameyn karo. Isku-dubaridka labadan muruq ayaa go'aamiya goorta la saarayo saxarada.
Maqaarka ku wareegsan futada wuxuu leeyahay laalaabyo yaryar oo u oggolaanaya inuu fidmo. Dusha sare ee kanaalka waxaa ku yaal xarriiqyo taagan oo la yidhaahdo tiirarka Morgagni, iyo xadka loo yaqaan xariiqda dentate-ka, kaas oo kala saara qaybta hoose ee dareenka badan iyo qaybta sare ee dareenka yar leh.
Shaqada
Shaqada ugu weyn ee futadu waa in ay xakamayso saarista fadhiga (defecation). Marka saxaradu buuxiso rectum-ka, derbiyada ayaa fidma, dareenkuna wuxuu tagaa maskaxda, halkaas oo qofku ka go'aansado inuu joojiyo ama sii daayo. Nidaamkan xakamaynta ah waxaa carruurtu barataan sanadaha hore ee nolosha.
Xaalado caafimaad
Xaaladaha caadiga ah ee futada saameeya waxaa ka mid ah bawaasiirka (basur), oo ah xididdo barara; dildilaaca futada (anal fissure), oo ah dillaac maqaarka ah oo xanuun iyo dhiig keena; iyo malaayada. Sidoo kale waxaa jiri kara kansarka futada, kaas oo la xiriira qaar ka mid ah noocyada fayraska HPV. Caadi ahaan, xanuun joogto ah ama dhiig socda waxay u baahan yihiin baaritaan caafimaad.