G (xaraf)

G waa xarafka toddobaad ee alifbeetada Laatiinka ee caadiga ah. Waxaa loo qoraa laba qaab: qaabka weyn 'G' iyo qaabka yar 'g'. Waxaa loo isticmaalaa luqado badan oo dunida ah, oo ay ku jirto Af-Soomaaliga.

Codka uu xarafku matalo wuu ku kala duwan yahay luqadaha. Guud ahaan wuxuu matalaa cod 'velar plosive' ah oo dhawaaqa ah — kaas oo laga sameeyo dabada carrabka iyo dhabanka sare — sida ereyga Soomaaliga ah 'gaal' ama 'guri'.

Taariikhda

Xarafka G wuxuu ka soo jeedaa alifbeetada Laatiinka hore, halkaas oo xarafka C loo isticmaali jiray labada cod ee /k/ iyo /g/. Si kala saarid loo helo, ayaa lagu daray xarig yar oo dheeraad ah oo laga sameeyay C, taasina waxay dhalisay G. Xarafka waxaa la geeyay booskii uu ka hor joogay xarafka Z ee alifbeetada.

Isticmaalka luqadaha

Luqadaha Roomaanka sida Talyaaniga, Faransiiska iyo Isbaanishka, G codkiisa wuu isbeddelaa marka uu ka horreeyo shaqallada 'e' iyo 'i'; halkaas wuxuu noqdaa cod kale, sida 'j' ama 'sh'. Ingiriisiga sidoo kale wuu leeyahay labadan qaab, tusaale 'go' iyo 'gem'. Af-Soomaaliga qoraalkiisa Laatiinka ah, G had iyo jeer wuxuu matalaa hal cod oo aan isbeddelin.

Isticmaalka calaamadaha

Xarafka G waxaa loo adeegsadaa astaan farsamo oo badan. Cilmiga fiisigiska, 'G' waxaa lagu tilmaamaa xoogga culeyska caadiga ah ee dhulka, sidoo kale 'g' waa astaanta garaam oo ah cabbirka miisaanka. Xisaabaadka kombiyuutarka, 'G' waxaa loo isticmaalaa gigo, oo ah tiro badan oo lagu cabbiro xogta.