Gaaliyaam
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
154 luqadood

Gaaliyaam (Af-Ingiriisi: Gallium, calaamad: Ga) waa curiye kiimikaad oo lambarka atamigiisu yahay 31. Waa bir jilicsan oo midab caddaan-cawlan leh. Waxa uu ku yaal koox-saddexaadka miiska xilliyeed (miiska curiyayaasha ee kiimikada), oo uu la wadaago sifooyin la mid ah aluminiyamka iyo indiyamka.
Sifada ugu caansan ee gaaliyaamku waa in barta uu ku dhalaalo ay hoos u dhacsan tahay: qiyaastii 30 darajo Selsiyas. Taas macnaheedu waa in gaaliyaam adag uu ku dareeri karo gacanta qofka. Bartiisa uu ku karo se aad bay u sarreysaa, taasoo ka dhigaysa mid loo isticmaali karo heer-kulbeegyada kulaylka sare.
Sifooyinka jireed iyo kiimikaad
Gaaliyaam waa bir dabiiciyan aan lagu helin qaab saafi ah dhulka dhexdiisa; had iyo jeer wuxuu ku jiraa isku-dhis (compound) ama sida wasakh yar oo ku jirta macdanaha kale. Marka uu qaboojiyo, wuxuu leeyahay astaan gaar ah: sida biyaha oo kale, qaabkiisa adag wuxuu ka ballaadhan yahay qaabkiisa dareeraha ah, sidaas awgeed weelka lagu shubo wuu jebin karaa. Sidoo kale wuxuu weeraraa birihii kale, gaar ahaan aluminiyamka, isagoo dilaacsiiya.
Helitaanka iyo soo saarista
Badanaa gaaliyaam waxa lagu helaa sidii wax-soo-saar dheeraad ah oo ka baxa habka bawksaydka (macdanta aluminiyamka) laga sifeeyo aluminiyamka, iyo sidoo kale nadiifinta sinkiga. Ma jirto macdan gaar ah oo si weyn gaaliyaam looga qodo, sidaas darteed tirada la helo waxay ku xidhan tahay heerka warshadaha aluminiyamka iyo sinkiga.
Isticmaalka
Isticmaalka ugu weyn ee gaaliyaam wuxuu ku jiraa qalabka elektarooniga ah, gaar ahaan isku-dhisyada sida gaaliyaam arsaniid iyo gaaliyaam naytraydh. Kuwaas waxaa loo adeegsadaa nalalka LED-ka, laysarrada, iyo qalabka mowjadaha sare ee taleefannada casriga ah. Sidoo kale waxaa loo isticmaalaa xaraashyo bir-isku-dhafan oo si fudud u dhalaala.