Geeri
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
181 luqadood

Geeri (sidoo kale loo yaqaan dhimasho) waa joogsiga joogtada ah ee howlaha bayoolojiga ee noole ku sii nool yahay. Waxay dhammaadka ku tahay geeddi-socodyada asaasiga ah sida neefsashada, wareegga dhiigga iyo howsha maskaxda. Geeri waxay ku dhacdaa noole kasta oo nool: bini'aadamka, xayawaanka, dhirta iyo noolaha yaryar.
Sayniska caafimaadku wuxuu geerida u kala saaraa marxalado. Marka wadnuhu istaago oo neefsashadu joogsato waxaa la yiraahdaa geeri wadne-neefsasho. Marka unugyada jirku bilaabaan burbur aan laga soo laaban karin waxaa la yiraahdaa geeri bayoolojiyeed. Farqiga labadan wuxuu muhiim u yahay daaweynta degdegga ah, maadaama qaar ka mid ah dadka wadnuhu istaagay dib loogu soo celin karo hab-raacyada nafis-celinta.
Qeexidda caafimaadka
Muddo dheer waxaa astaamaha geerida lagu tiriyey joogsiga garaaca wadnaha iyo neefsashada. Kaddib horumarka mashiinnada neefsiinta iyo taageerada wadnaha, waxaa soo baxay qeexid kale oo lagu magacaabo geerida maskaxda: luminta joogtada ah ee dhammaan howlaha maskaxda, oo ay ku jirto lakabka hoose ee maskaxda ee xakameeya neefsashada. Dalal badan ayaa qeexidan sharci ahaan aqbalay, waana mid ay ku tiirsan tahay go'aanka ku wareejinta xubnaha jirka.
Sababaha
Sababaha geerida waxaa loo qaybiyaa kuwo dabiici ah iyo kuwo shil ama rabshad ah. Kuwa dabiiciga ah waxaa ka mid ah cudurrada wadnaha iyo xididdada dhiigga, kansarka, cudurrada neefsashada, cudurrada faafa iyo daciifnaanta da'da la xiriirta. Kuwa kale waxaa ka mid ah shilalka gaadiidka, dhaawaca, sunta iyo colaadaha. Qaybta ay mid walba ka qaadanayso guud ahaan dhimashada way ku kala duwan tahay dalal ahaan, iyadoo saameyn ku leh heerka dakhliga, adeegga caafimaadka iyo qaab-nololeedka.
Isbeddellada jirka ka dib
Geerida ka dib jirku wuxuu maraa isbeddello isku xiga. Wareegga dhiiggu markuu istaago, heerkulka jirku wuu hoos u dhacaa, dhiiggu wuxuu ku ururaa qaybaha hooseeya, muruqyaduna way qallalaan muddo ka dib. Kaddib waxaa bilaabma burburka unugyada iyo kala jajabinta bakteeriyada jirka ku jirta. Sayniska ku saabsan isbeddelladan waxaa loo isticmaalaa baaritaanka sharciga si loo qiyaaso waqtiga geerida.
Dhinaca bulshada iyo diinta
Bulsho kasta waxay leedahay caado ay ku maamusho meydka iyo ku ku qabsato baroorta. Caadooyinkaas waxaa ka mid ah aaska, gubidda, iyo xus la sameeyo maalmo gaar ah. Diimaha waaweyn waxay leeyihiin aragtiyo ku saabsan waxa geerida ka dambeeya, sida nolol dambe ama dib-u-dhalasho. Sharci ahaan, geeridu waxay keentaa wareejinta hantida, xaqiijinta caddaynta geerida, iyo isbeddel xaalad ah oo saameeya qoyska.