Gogoldhaaf maxrameed

Gogoldhaaf maxrameed (Ingiriisi: incest; Carabi: زنا المحارم) waa xiriir galmo oo dhex mara laba qof oo qaraabo aad isugu dhow, sida waalid iyo cunug, walaalo, ama awoowe iyo ay awood u leeyihiin. Erayga "maxram" wuxuu ka yimid fiqiga Islaamka, wuxuuna tilmaamayaa qofka qaraabada ah ee guurkiisu weligiis mamnuuc yahay.

Bulshooyinka dunida oo dhan waxay leeyihiin xayiraad ku saabsan guurka iyo galmada dhex marta qaraabada dhow, in kastoo xadka qaraabada la mamnuucay uu ka duwan yahay meel ilaa meel. Xayiraaddan waxaa aqoonyahannada cilmiga bulshada iyo antropolojiga ku tilmaamaan mid ka mid ah xeerarka ugu baahsan aadanaha, waxayna badanaa la socotaa nidaam guur oo bulshada ka dibadda ah (exogamy).

Qeexidda iyo xadka qaraabada

Qeexiddu waxay ku xiran tahay nidaamka qaraabada ee bulshada. Meelaha qaar waxaa mamnuuc ah kaliya qaraabada tooska ah iyo walaalaha; meelo kale waxaa lagu daraa ilma-adeer, ilma-abti, iyo qaraabada nuujinta ama guurka (sida soddoh iyo soddog). Fiqiga Islaamka, maxramka waxaa lagu kala saaraa saddex sabab: dhalasho, guur (musaaharo), iyo nuujin (radaacah). Nidaamyada qaar ee reer galbeed, ilma-adeerka koowaad guurkiisu waa bannaan yahay xaalado badan, halka gobollo kale laga mamnuucay.

Dhinaca sharciga

Dalal badan ayaa ku qeexay sharci-darro dembi ah galmada qaraabada dhow, iyaga oo kala saara xaaladda ka dhalatay qasab iyo tan ay labada qof isku raaceen. Marka mid ka mid ah dhinacyadu uu yahay caruur ama uu ku hoos jiro awood iyo kormeer, dembiga waxaa badanaa lagu daraa kufsi ama ku-xadgudub caruur, ciqaabtuna way sarraysaa. Nidaamyada qaar, guurka qaraabada dhow waa mid aan sharci ahaan la diiwaangelin karin xitaa haddii aan ciqaab dembiyeed la saarin.

Dhinaca hidde-sidaha iyo caafimaadka

Marka labada waalid ay qaraabo dhow yihiin, waxaa kordha suurtagalnimada in cunuggu ka helo laba nuqul oo hidde-side cillad leh oo isku mid ah (hidde-side dahsoon ah, recessive). Taasi waxay kordhisaa halista xanuunno dhaxalka ah. Halistu way kala duwan tahay heerka dhowaanshaha, waxayna ugu sarraysaa marka ay noqdaan qaraabada tooska ah ama walaalo. Kordhintaas oo kale waa ay caddahay tirakoobyada caafimaadka, laakiin xisaabaadka saxda ah way ku kala duwan yihiin daraasadaha.

Dhinaca bulshada iyo diinta

Diimaha waaweyn ee Islaamka, Kiristaanka iyo Yahuudda waxay dhammaantood mamnuuceen guurka iyo galmada qaraabada dhow, iyagoo liis gaar ah u sameeyay. Xagga bulshada, xayiraaddu waxay caadi ahaan gacan ka geysataa in reeraha ay xiriir guur ku sameeyaan reero kale, taas oo balaadhinaysa isku-xirka bulshada. Aqoonyahanno badan ayaa isku dayay inay sharxaan asalka xayiraadda — qaar waxay tilmaamaan sababo dabiici ah, qaarna sababo bulsho iyo dhaqan.