Goriila

Goriila waa xayawaan ka mid ah daayeerrada waaweyn (great apes), oo ku nool kaymaha iyo buuraha Afrika dhexe iyo Afrika bari. Waa daayeerka ugu weyn jirka ee dunida, iyadoo labka qaan-gaarka miisaankiisu badanaa ka badan yahay 150 kiilo duurka. Goriilada waxay leeyihiin xiriir jireed dhow bini-aadamka, oo hidde-sidaha ay wadaagaan aad u sarreeya.

Goriilada waxay ku nool yihiin koox yaryar oo lagu magacaabo koox qoys ah, oo hoggaamiyaha inta badan yahay lab weyn oo dhabarkiisa timaha ay caddaadaan — kaas oo loo yaqaan "silverback". Cuntadooda inta badan waa caleemo, laamo, jirid, iyo miro; waa cuntada geedaha oo aan hilib badan lahayn.

Noocyada iyo goobta ay ku nool yihiin

Cilmi-baarayaashu waxay kala saaraan laba nooc oo waaweyn: goriilada galbeedka iyo goriilada bariga. Nooc kastana waxaa loo kala qaybiyaa noocyo hoosaad, oo mid ka mid ah tahay goriilada buuraha ee ku nool xuduudaha Uganda, Rwanda iyo Congo (DRC). Deegaanka guud waa kaymo qoyan oo dhirtu ku badan tahay, laga bilaabo dhulka hooseeya ilaa buuraha sare.

Dabeecad iyo bulsho

Goriilada waxay socdaan afar addin, iyagoo miisaanka hore saaraya cirbadaha faraha (knuckle-walking). Waxay isku xiriiraan cod, jaan-goynta laabta, iyo dhaqdhaqaaqa jirka. Dhaddigga waxay dhalaan mid keliya muddo dheer kadib, taas oo taranka ka dhigaysa mid gaabis ah — arrin muhiim u ah sida degdeg ah ee tirada hoos u dhici karto.

Ilaalinta

Goriilada waxaa loo tiriyaa xayawaan halis ku jira. Waxyaabaha saameynaya waxaa ka mid ah gooynta kaymaha iyo beddelidda dhulka beeraha, ugaarsiga sharci-darrada ah, dagaallada gudaha qaar ka mid ah waddammada, iyo cudurro sida Ebola oo ku faafi kara kooxaha duurjoogta. Barnaamijyada ilaalinta waxay isku dubarideen beeraha qaranka, ilaalada, iyo dalxiiska daawashada goriilada oo dakhli u soo kordhiya bulshooyinka deriska ah.