Gowska garashada
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
58 luqadood
Gowska garashada waa magaca caadiga ah ee loo yaqaan molar-ka saddexaad, taasi waa ilka gowsyada ugu dambeeya oo ku yaal cidhifka danbe ee daanka sare iyo hoose. Qofka caafimaadka qaba wuxuu inta badan yeelan karaa afar gows garasho: laba sare iyo laba hoose, mid dhinac kasta. Waxaa loogu yeeray 'gowska garashada' sababtoo ah wuxuu soo baxa marka qofku ka gudbay wiilnimada oo la barbar dhigo ilkaha kale ee horay u soo baxay.
Ilkahan waa kuwa ugu dambeeya ee soo baxa, badanaa dabayaaqada da'da tobanaadka ilaa horraanta labaatanaadka. Sababtoo ah goorta ay soo baxaan meel ku filan mararka qaar kama helaan daanka, waxay noqon karaan kuwo qayb ahaan soo baxay ama gebi ahaanba ku dhex haray lafta iyo caanadka — xaalad loogu yeero 'impaction' (ilka ku xannibnaan).
Qaab-dhismeedka iyo soo baxa
Gowska garashada wuxuu leeyahay korona (qaybta muuqata) oo caadiga ah leh dhowr cusp, iyo xidido (roots) oo tirodoodu kala duwan tahay — mid, laba ama saddex, mararka qaarna ay isku dheggan yihiin ama qalloocan. Qaabkan aan la saadaalin karin ayaa mid ka mid ah waxyaalaha ka dhigaya bixinta ilkahan mid ka adag ilkaha kale. Molar-ka saddexaad hoose wuxuu ku dhow yahay xargaha dareenka daanka hoose (inferior alveolar nerve), halka kuwa sare ay ku dhow yihiin godka sanka (maxillary sinus).
Tirada ilkahan waa mid kala duwan dadka dhexdooda. Dad qaar mid ama dhowr ka mid ah gudaha maba samaysmaan (agenesis), qaar kalena waxay leeyihiin ilka dheeraad ah. Falanqaynta raajada (X-ray) ee daanka waa habka caadiga ah loo ogaado jiritaanka iyo jihada ilkaha aan wali soo bixin.
Dhibaatooyinka la xidhiidha
Marka ilkaha qayb ahaan soo baxo, caanadka ku dul yaal wuxuu samaysan karaa jeeb ay cuntada iyo bakteeriyada ku urursan karto. Tan waxay keeni kartaa xanuun, barar iyo caabuq caanadka (pericoronitis). Waxaa sidoo kale suurtogal ah in ilka deriska ah lagu qaado qudhun (caries) sababtoo ah nadaafadda meesha adag tahay, iyo in cadaadis lafta ah ama kis (cyst) ka samaysmo ilka gebi ahaan ku xannibay.
Maareynta caafimaad
Haddii gowska garashada si buuxda u soo baxo, meel ku filan helo, oo si sax ah la nadiifin karo, ilkaha kale oo kale ayuu u shaqeeya oo lama saaro. Marka dhibaato jirto — caabuq soo noqnoqda, qudhun, ama cadaadis dhaawac keena — dhakhtarka ilkaha ama qalliinka afka ayaa la talin kara bixinta (extraction). Qalliinka waxaa lagu sameeyaa suuxdin deegaan ah, mararka qaarna suuxdin guud. Ka dib waxaa caadi ah barar, xanuun iyo xaddidnaan furitaanka afka oo dhowr maalmood socda.