Guri

Guri (sidoo kale loo yaqaan aqal) waa dhismo ama qaab-dhismeed loo adeegsado inay dadku ku hoydaan oo ay ku noolaadaan. Guriga wuxuu bixiyaa gabbaad ka hortagaya cimilada, ammaan, iyo meel qoyska ama qofka kaligiis uu ku sameeyo howlaha maalinlaha ah sida hurdada, cunto-kariska iyo kaydinta alaabta.

Guryaha qaabkoodu wuxuu ku kala duwan yahay cimilada, agabka deegaanka lagu heli karo, dhaqanka iyo heerka dhaqaale. Waxaa jira guryo hal qoys leh, guryo isku dhafan (dabaqyo), iyo hoy socodsiin kara oo la guuriyo sida teendhada ama aqalka Soomaalida ee laga sameeyo alwaax iyo dermo.

Qaybaha guud ee guriga

Inta badan guri wuxuu leeyahay aasaas (salka dhismaha), derbiyo, saqaf, albaabbo iyo daaqado. Gudaha waxaa lagu kala qaybiyaa qolal loo qoondeeyay hawlo kala duwan: qol jiifka, qol fadhi, jiko iyo musqul. Nidaamyada adeegga sida biyaha, koronto iyo qashin-bixinta ayaa muhiim u ah guryaha magaalooyinka.

Agabka dhismaha

Agabka la isticmaalo waxaa ka mid ah dhagax, dhoobo, leben, shamiito, bir iyo alwaax. Deegaannada miyiga ah waxaa badanaa la isticmaalaa agab deegaanka laga helo, halka magaalooyinka lagu badiyo shamiito iyo bir. Doorashada agabka waxay saameyn ku leedahay qiimaha, kulaylka gudaha iyo cimrigga dhismaha.

Aqalka Soomaalida

Dhaqanka reer guuraaga Soomaaliyeed waxaa caan ka ah aqal la qaadi karo oo laga dhiso ulo qalooca iyo dermo ama kabadyo. Aqalkan waa la kala furi karaa oo geel ama xoolo lagu raro marka la guurayo daaq iyo biyo raadis. Magaalooyinka xeebta, sida Mareeg iyo Xamar, waxaa hore u jiray guryo dhagax iyo nuurad laga dhisay oo qaab dhaqameed leh.

Dhinaca bulsho iyo dhaqaale

Guriga waa hanti weyn oo qoysas badan hantidoodu ugu badan tahay. Suuqa guryaha, kirada, amaahda dhismaha iyo siyaasadaha dowladaha ee dhulka waxay saameeyaan sida dadku u helaan hoy. Magaalooyin badan oo si degdeg ah u koraya waxaa ka jira caqabado la xiriira yaraanta guryaha la awoodi karo.