Guumees

Guumees waa magac guud oo loo bixiyo shimbiraha ka tirsan kooxda Strigiformes. Waa shimbiro ugaadheysta, badanaana firfircoon habeenkii ama saacadaha aroorta iyo fiidka. Waxaa lagu garto madax weyn oo wareegsan, indho waaweyn oo hore u eegaya, iyo baalal u sameysan duulimaad aad u aamusan.

Guumeesyada waxay ku nool yihiin qaaradaha oo dhan marka laga reebo Antarktika, waxayna degaan kaymo, banaanka, lamadegaanka, iyo xitaa magaalooyinka. Noocyada waa kuwo kala duwan oo dhererkoodu u dhexeeyo kuwo yaryar oo gacanta ku qabsan karo ilaa kuwo baalasha kala bixiyaan in ka badan mitir badhkiis.

Qaab-dhismeedka jirka

Indhaha guumeesku waa kuwo hore u eegaya, taasoo siisa aragti qoto dheer oo ku fiican qiyaasidda masaafada. Indhaha ma wareegi karaan xagga godka, sidaas darteed guumeesku wuxuu qoorta u leexin karaa dhinac walba xagal aad u weyn. Wejiga qaarkood waxay leeyihiin baalal si goobaabin ah u dhisan (disc) kuwaas oo dhegaha u ururiya codadka. Dhegaha noocyo badan way kala heer sarreeyaan, taasoo caawisa in la ogaado meesha uu codku ka yimid.

Cunto iyo ugaadhsi

Guumeesyadu waxay quutaan jiirar, dabaqalloocyo, cayayaan, shimbiro yaryar iyo mararka qaar kalluun. Waxay ku tiirsan yihiin maqal aad u xasaasi ah iyo duulimaad aamusan si ay ugaadhda ugu dhowaadaan. Cuntada waxay badanaa liqaan si buuxda, ka dibna waxay soo mantagaan xabbado (pellets) oo ka kooban lafo iyo dhogor aan la dheefshiidi karin. Xabbadahan cilmi-baarayaashu waxay u isticmaalaan sida hab lagu ogaado waxa guumeesku cunay.

Taranka iyo nolosha

Guumees badan buul cusub ma dhisto; waxay isticmaalaan godad geedo, dhagaxyo, ama buulal shimbiro kale ka tageen. Dhalidda ukunta waxay badanaa noqotaa mid kala danbeysa, sidaas awgeed dhashu way kala weynaadaan. Waalidiinta labadaba way ka qayb qaataan quudinta dhallaanka.

Dhaqan iyo aragtiyo bulsheed

Bulshooyin badan ayaa guumeesku ku leeyahay macne dhaqan oo kala duwan: qaar waxay ku xiraan xigmad, qaar kalena waxay u arkaan calaamad xun ama saad. Aragtiyahani waa kuwo bulshadu samaysay, mana muujiyaan dabeecadda cilmiga ah ee shimbirta.