Hab-maamuuska FTP
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
FTP (File Transfer Protocol) waa hab-maamuus (protocol) shabakadeed oo loo isticmaalo in faylal laga kaxeeyo hal kombuyuutar loona gudbiyo mid kale iyadoo la maraayo shabakad TCP/IP ah. Waa mid ka mid ah hab-maamuusyada ugu da'da weyn ee internetka lagu isticmaalo, waxaana la sameeyay ka hor inta uusan jirin webka.
Nidaamku wuxuu ku shaqeeyaa qaabka macmiil-adeege (client–server). Macmiilku wuxuu xiriir ku sameeyaa adeegaha, wuxuu u diraa amaro sida in la liiso hagaha (directory), la soo dejiyo fayl, ama la soo geliyo fayl. Adeeguhu wuxuu ku jawaabaa kood tiro ah oo muujinaya in amarku guulaystay iyo in kale.
Laba xiriir
Astaamaha ugu caansan ee FTP waa in uu isticmaalo laba xiriir oo kala duwan. Xiriirka amarrada (control connection) ayaa sida caadiga ah adeegsada dekedda 21, wuxuuna sii socdaa inta kalfadhigu socdo. Xiriirka xogta (data connection) ayaa la sameeyaa mar kasta oo fayl ama liis la gudbinayo, kaddibna waa la xiraa. Kala-soocidan ayaa ka duwan hab-maamuusyo badan oo kale oo hal xiriir wax walba ku qabta.
Qaabka firfircoon iyo kan dabacsan
Xiriirka xogta waxaa loo sameyn karaa laba qaab. Qaabka firfircoon (active mode), adeeguhu isagaa xiriir u bilaabaya macmiilka. Qaabka dabacsan (passive mode), macmiilkaa xiriirka bilaabaya, adeeguhuna wuxuu sheegaa dekedda uu ku sugayo. Qaabka dabacsan ayaa inta badan loo baahdaa marka macmiilku ka danbeeyo firewall ama NAT, maxaa yeelay xiriir dibadda ka imanaya waa la xannibaa.
Ammaanka
FTP-ga asalka ah xogta iyo magacyada isticmaalaha ee lagu galo wuxuu u gudbiyaa qoraal cad oo aan la qarin. Taasi waxay ka dhigaysaa mid nugul dhegeysiga shabakadda. Sidaas darteed waxaa loo dhaqaaqay xalal kale: FTPS oo FTP ku duudduuba lakabka TLS, iyo SFTP oo hab-maamuus gebi ahaanba kale ah oo ku dul shaqeeya SSH. Inkastoo magacyadu is-eg yihiin, SFTP iyo FTPS isku hab-maamuus ma aha.
Isticmaalka maanta
FTP wali waxaa loo adeegsadaa martigelinta webka, kaydinta faylal badan, iyo nidaamyo hore. Hase yeeshee baraawsarada casriga ah way joojiyeen taageerada FTP, xagga ammaankana awgeed hay'ado badan waxay u wareegeen HTTPS ama SFTP.