Hees

Hees waa hal muusiko oo gaaban oo lagu qaado codka bini'aadamka, badanaa erayo leh. Waxay ka kooban tahay laxan (melodi), garaac (rhythm), iyo qoraal (lyrics). Waxaa la qaadi karaa hal qof (solo), koox, ama iyadoo lagu weheliyo qalab muusiko.

Heesuhu waa mid ka mid ah qaababka muusikada ee ugu baahsan dhaqamada aduunka. Waxay u adeegtaa ujeeddooyin kala duwan: madadaalo, cibaado, shaqo, dhaqan-gudbin, iyo farriin bulsho ama siyaasadeed. Sababtoo ah erayada ayaa la xiriira laxanka, hees waxay noqotaa qaab lagu xasuusto sheekooyin iyo taariikh xilliyo aan qoraal la isticmaalin.

Qaybaha hees

Inta badan hees casri ah waxay leedahay dhismo ku celcelis ah. Qaybaha caadiga ah waxaa ka mid ah aayadaha (verse) oo erayadu isbeddelaan, iyo ku-celiska (chorus ama koorus) oo isku mid ah mar walba. Qaybo kale sida gelitaanka (intro), isbeddelka (bridge) iyo dhammaadka (outro) ayaa sidoo kale la arki karaa. Dhaqamada qaar dhismahaas kama shaqeeyaan, waxayna adeegsadaan qaab furan ama ku-celcelis dheer.

Noocyada

Heesaha waxaa loo kala saari karaa siyaabo badan: hees dhaqameed (folk) oo dadku afka isaga dhaxlaan oo qoraaga la garan waayo; hees diimeed sida heesaha kaniisadaha iyo gabayada cibaadada; hees madadaalo oo warshadaha muusikadu soo saaraan; iyo hees fasalka koowaad ah oo la qoray sida 'art song' ee muusikada Yurub ee qadiimiga ah. Dhaqan kastaa wuxuu leeyahay noocyo gaar ah oo aan si toos ah loo tarjumi karin.

Hees Soomaaliyeed

Muusikada Soomaalida, hees badanaa waxay ku dhistan tahay erayo suugaaneed oo culus, iyadoo qoraaga erayada, laxamiistaha, iyo fannaanka qaada ay badanaa yihiin saddex qof oo kala duwan. Heesaha waxaa lagu daray riwaayadaha masraxa iyo idaacadaha, waxayna qaadatay doorar bulsho, jacayl iyo siyaasadeed. Qalabka la isticmaalo waxaa ka mid ah kaman, durbaan iyo qalab casri ah.